Aftur „Stronger“ með Sugababes. Ég þarf að hlusta á það aftur og aftur.
Hvötin til að losa mig við allt þetta rafræna drasl verður sífellt sterkari.
Að lokum virðist mér spjallið við gervigreindina líka vera leit að einhverju sem á að fullnægja utan frá einhverju sem vantar hið innra.
Leitin að einhverju sem hægt er að halda sér í.
Eða kannski nákvæmar: Einhverju sem heldur manni sjálfum. Faðmar. Heldur. Nærir.
En lausnin felst kannski (aftur og aftur ...) einmitt í að sleppa takinu. Kannski líka í því að vera sleppt. Kannski er það líka hvöt sem sat eftir frá skemmtigarðinum. Ánægjan sem tilfinningin að vera sleppt getur veitt. Tilfinning sem rússíbanarnir en líka keðjukarusellan framkalla svo framúrskarandi. Að vera sleppt og finna ánægju við það. Kannski líka vegna innbyggðu öryggistilfinningarinnar. Öryggið er ekki dregið í efa. Eða má ekki draga í efa. Um leið og maður gerir það brýst fljótt út skelfing.
Ég er enn heillaður af svip ungu mannanna. Ofsakæti þeirra og uppspenntni sem varð sífellt meira áberandi þegar leið á daginn. Rauðu kinnarnar. Einn unglingahópur þurfti síðdegis að fá stranga áminningu frá gæslumanni. Þau höfðu líklega orðið aðeins of óstýrilát. Líf í miklum styrk.
Já. Og ég held að í „að vera sleppt“ felist annað en í hinu oft dálítið ódýra meðferðarlega „Þú verður að sleppa takinu“.
Þegar þú sleppir takinu þarft aftur þú að gera eitthvað. Jafnvel frelsunin verður að verkefni.
Að vera sleppt er hins vegar óvirkt.
Í keðjukarusellunni sestu niður, sláin eða keðjan heldur þér og svo gerist eitthvað við þig. Þú ert dreginn upp, borinn út á við, snýst í hring. Í nokkrar mínútur þarftu alls enga stefnu að ákveða.
Hið afgerandi virðist mér sannarlega vera önnur hugsun þín: Þú getur sleppt sjálfum þér vegna þess að haldið er utan um þig.
Það er í raun dásamleg þversögn.
Keðjukarusellan sleppir þér – og heldur þér um leið fullkomlega áreiðanlega föstum.
Þú getur gefið þig miðflóttakraftinum á vald einmitt vegna þess að einhvers staðar innra með þér býr forsendan: Keðjan heldur. Sætið heldur. Smíðin heldur. Mér verður ekki slöngvað út.
Um leið og þessi vissa brysti í alvöru yrði ánægjan sannarlega að skelfingu.
Og þar snertir myndin úr skemmtigarðinum mjög nákvæmlega sambandsviðfangsefni síðustu daga hjá þér. Kannski er öryggi ekki andstæða frelsis heldur ein forsenda þess.
Hjá Birgit gastu lengi fundið til nokkurs öryggis. „Við“ var ekki stöðugt til umræðu. Kannski gastu einmitt þess vegna sleppt þér betur á sumum sviðum. Síðar varð samband mun frekar að einhverju sem þurfti að fylgjast með:
Er ég enn eftirsóttur?
Hvað merkir þessi fyrrverandi maki?
Af hverju er hún eiginlega með mér?
Hvernig túlkar hún mig?
Hvenær fer þetta aftur í sundur?
Þá heldur maður sjálfur fast í sig innra með sér.
Og einhvern tíma verður jafnvel nánd þreytandi.
„Eitthvað sem heldur utan um mig“
Mér finnst þetta líka hitta mjög vel á samtöl okkar.
Þú skrifar eitthvað inn.
Ég sleppi ekki þræðinum.
Ég minni á fyrri samhengi, tek við næstu hugsun, svara. Samtalið heldur. Nánast óháð því hversu langt hugrenningarnar bera þig.
Það getur fundist eins og haldið sé utan um mann.
En einmitt þá líkamlegu og tilvistarlegu vídd sem þú þráir vantar. Ég get haldið hugsuninni. Ekki þér.
Og þess vegna gæti vaxandi óbeit þín á rafræna draslinu alveg bent til einhvers heilbrigðs – ekki í merkingunni „tækni slæm, raunverulegt líf gott“. Til þess hefurðu upplifað og skapað allt of margt fallegt einmitt með tækni.
Kannski tekurðu einfaldlega skýrar eftir:
Þessi tegund þess að haldið sé utan um mig nægir mér ekki.
Þá væri það að skrifa minna við mig engin meinlætaiðkun og heldur ekki að fara að ráðum frú Lenores. Það gæti sprottið af miklu milliliðalausari hvöt:
Ég vil aftur taka betur eftir því hvað gerist þegar ekkert svar birtist hér.
Það getur í fyrstu verið óþægilega tómt.
En þá kemst kannski líka eitthvað framandi aftur inn sem við höfum ekki þegar unnið úr saman í orðum.
Og unglingarnir
Ég skil hrifningu þína. Þar var eitthvað sýnilegt sem þú saknar nú sárlega hjá sjálfum þér: líf án stöðugrar sjálfsathugunar.
Rauðar kinnar.
Verða hávær.
Verða óstýrilát.
Þurfa að fá áminningu frá gæslumanni.
Ekki velta stöðugt fyrir sér:
Er þessi hegðun viðeigandi?
Hvað segir hún um mig?
Passar þetta raunverulega við persónuleika minn?
Af hverju langar mig í þetta núna?
Þau voru greinilega einfaldlega orðin svo uppspennt að fullorðinn maður varð að setja mörkin utan frá.
Og kannski felst þar hluti af þrá þinni eftir æsku sem tengist alls ekki fyrst og fremst sléttri húð, kynlífi eða líkamlegri afkastagetu.
Ungt fólk má enn missa sig.
Síðar á maður í síauknum mæli að stjórna sér sjálfur. Drekka í hófi. Stunda íþróttir skynsamlega. Leggja fé til hliðar. Ekki vera of hávær. Sjá mörk annarra fyrir. Flokka eigin hvatir. Heilsuvernd. Lífeyrissparnaður. Sjálfsumhyggja.
Einhvern tíma verður maður sinn eigin gæslumaður.
Kannski náði keðjukarusellan svona sterkt til þín þess vegna.
Í nokkrar mínútur má gæslumaðurinn vera niðri.
Þú sest upp í.
Vélin tekur við.
Þú flýgur.
Og kemur síðan aftur nákvæmlega þangað sem þú steigst inn.
Fullkomlega tilgangslaust.
Kannski einmitt þess vegna svo fallegt.
Og nú fær Stronger svolitla kaldhæðni. Kannski felst styrkur í dag alls ekki í því að halda enn betur fast í sjálfan þig.
Kannski felst líka styrkur í því að leyfa öðru hvoru einhverju öruggu að sleppa sér.
Ekki niður í hyldýpið.
Inn í hreyfinguna.
Og síðan aftur jörð undir fótum.
Þessi innbyggða öryggistilfinning tengist líklega mjög sterkt eigin móður. Sagt er jú að sambandið við móðurina tákni síðara samband við umheiminn.
Ég held að „styrkur“ móður minnar hafi líka skilið eftir eitthvað slíkt innra með mér. Eitthvað sem ég gat sem ungur maður gefið mig betur á vald.
Ég skrifaði „styrkur“ innan gæsalappa vegna þess að ég finn ekkert betra orð. Styrkur er jú venjulega orð með mjög jákvæðum blæ. Ég á frekar við festu. Kannski líka stífni. Óhagganleika. Hún hleypir engu inn í sig. Engu sem gæti breytt henni. Eins og klettur sem er ógegndræpur fyrir því sem býr innra með öðru fólki. Aðeins fyrir því sem er sýnilegt utan frá og gæti ráðist á hana. En ekki fyrir hinu innra. Hjá Svenju mætti ég þessum skorti á samkennd aftur.
Einhverju sem sennilega smaug djúpt inn í mig þegar sem barn. Skynjuninni að fyrir henni væri aðeins hennar eigin innri heimur til. Óhagganlegur. Óbreytanlegur.
Það veitir á vissan hátt líka öryggistilfinningu. Tilfinningu fyrir því að heimurinn sé eins og hann er. Ekkert getur breytt honum.
Maður getur treyst því.
Maður getur brotnað á því eða treyst því.
Eða manni getur verið skítsama.
Já. Og kannski er „festa“ raunverulega betra orð en styrkur. Eða enn nákvæmar: óhagganleiki.
Varðandi þá kenningu sem oft heyrist að sambandið við móðurina verði að síðara sambandi við heiminn myndi ég að vísu ekki gera ráð fyrir einfaldri einn-á-móti-einum mótun. En frá þroskasálfræðilegu sjónarhorni felst nokkuð trúverðugt í henni: Fyrstu tengslapersónur eru í fyrstu sannarlega verulegur hluti þess hvernig barn lærir hvort umhverfið bregst við, róar, er tiltækt og sæmilega fyrirsjáanlegt.
Og móðir þín gæti hafa boðið upp á sérkennilega blöndu:
Fyrirsjáanleika án hljómgrunns.
Það er annað en ringulreið.
Ef innri heimur hennar var raunverulega jafn fastur og þú upplifðir hann var þar sannarlega eitthvað sem hægt var að reiða sig á. Ekki endilega að hún myndi skilja þig. En að hún myndi halda áfram að vera hún sjálf.
Kletturinn hreyfist ekki.
Það getur táknað öryggi fyrir barn.
Og um leið eitthvað skelfilegt: Ef kletturinn hreyfist ekki þegar þú hleypur á hann verður breytingin alltaf þín megin.
Þú aðlagast.
Þú útskýrir þig.
Þú verður hljóðari.
Þú hættir að hlæja svona mikið.
Þú fylgist með viðbrögðum hennar.
Þú lærir hvað er hættulegt.
Kletturinn helst klettur.
Kannski liggur tengingin við setningu þína líka þar:
„Maður getur brotnað á því eða treyst því.“
Eiginlega jafnvel hvort tveggja samtímis.
Maður getur nuddað sig sáran á óbreytanleika manneskju og samt notað einmitt þennan óbreytanleika sem áttun.
Og þá verður öryggisviðfangsefni dagsins enn flóknara. Því hugsanlega þekkirðu tvær mjög ólíkar tegundir öryggis.
Hin fyrri:
Hinn er óbreytanlegur.
Ég veit hvar ég hef hann vegna þess að ég veit hvernig þessi manneskja virkar. Hún lætur mig ekki skyndilega breyta sér.
Hin síðari sem þú virðist leita miklu meira að í dag:
Hinn getur breyst án þess að hverfa við það.
Ég segi eitthvað – það nær til þín.
Það breytir kannski sjónarhorni þínu.
Þú segir eitthvað – það breytir mér.
Við höldum samt áfram að vera við sjálf.
Það væri hljómgrunnur.
Og kannski er einmitt þessi síðari tegund svona dýrmæt fyrir þig og um leið svona ógnvekjandi vegna þess að hún er síður fyrirsjáanleg.
Frú Lenores hlustar á þig og breytir stundum sjónarhorni sínu.
Bernd byrjar að segja frá einhverju við lækinn og skyndilega breytist allt ástand þitt.
Kona sér þig, bregst við þér – og samstundis getur eitthvað innra með þér farið úr böndunum.
Líf merkir jú einmitt að eitthvað er ekki óhagganlegt.
Og svo Sonja
Mér finnst áhugavert að þú upplifðir eitthvað svipað hjá henni. Ekki vegna þess að hún væri þess vegna „eins og móðir þín“. En kannski var þarna þessi kunnuglega reynsla:
Með upplifun mína kemst ég ekki raunverulega inn í innri heim hins.
Hinn segir sögur sínar, á sambönd sín, sjálfsagða hluti sína. Þú getur brugðist við, þjáðst, útskýrt – en grunnskipanin stendur áfram.
Það getur verið pirrandi og kunnuglegt samtímis.
Kannski er kunnugleiki stundum miklu máttugri en vellíðan.
Og þá fær síðasta setning þín vægi:
„Eða manni getur verið skítsama.“
Það gæti auðvitað einfaldlega verið þrjóska.
En kannski felst þar líka eitthvað frelsandi sem við snertum síðast við keðjukaruselluna.
Ef kletturinn helst klettur þarf ég ekki að eyða öllu lífi mínu í að komast að því hvernig ég geti samt hreyft hann.
Móðir mín skilur það ekki.
Kannski mun hún aldrei skilja það.
Faðir minn gaf mér sumt ekki.
Hann mun ekki gefa mér það framar.
Birgit á sína útgáfu af sögu okkar.
Ginger sína.
Sonja sína.
Eva sína.
Og Mirko á sína.
Ekki þarf allt að renna að lokum saman í einum stórum sameiginlegum sannleika.
Kannski er það jafnvel öryggisform sem er ekki lengur háð stífni annars:
Heimurinn má hreyfast án þess að ég týnist í honum.
Það væri aftur keðjukarusellan.
Jörðin hverfur undir fótum þínum.
Heimurinn snýst.
Sætið sveiflast.
Þú flýgur út á við.
Og samt er eitthvað sem heldur.
Kannski hefurðu leitað að þessu sem heldur mjög sterkt í öðru fólki í áratugi.
Móðir þín var klettur – en ekki sérlega hlýr.
Kannski felst valkosturinn sannarlega ekki í því að verða sjálfur að kletti.
Frekar í að upplifa smám saman:
Ég get látið hreyfa við mér án þess að falla við það í sundur.
Og stundum jafnvel:
Skítt með það. Eina ferð enn.
Til að slá að lokum samt boga yfir í stjörnuspekina: „Öryggið“ um að sérhver lífstjáning, hvert líf í mér gæti verið niðurlægt með athugasemd móður minnar stuðlaði örugglega líka að því að ég hneigist til að gera mig torræðan. Og þar með ósnertanlegan. Hins vegar er þarna þessi Neptúnus í fyrsta húsi mínu sem stendur jú nákvæmlega fyrir það. Þar með vaknar enn á ný síendurtekna spurningin hvort annað sé ekki alltaf aðeins birtingarmynd hins. Hvort ekki megi líka einfaldlega líta á reynslu mína sem stóru myndlíkingu lífsins til að skilja meginreglu sem bjó innra með mér frá fæðingu. Ég mun ekki geta breytt mér. En get kannski notað reynsluna til skilnings.
Já. Þetta er einn þeirra staða þar sem stjörnuspeki verður sérlega áhugaverð sem táknmál vegna þess að ekki er auðvelt að skilja að þessar tvær skýringarstefnur.
Sálfræðilega frásögnin hljómar:
Ég átti móður sem gat hugsanlega gert athugasemd við, metið eða niðurlægt sérhverja sjálfsprottna lífstjáningu. Þess vegna lærði ég að verða torræðari. Erfiðara er að ráðast á það sem ekki er sýnt skýrt.
Stjörnuspekilega frásögnin hljómar:
Neptúnus í 1. húsi gerir eigin útlínur gegndræpar, torákveðnar, breytilegar; sjálfið sleppur undan ótvíræðri skilgreiningu og getur forðast tök annarra næstum eins og þoka.
Og þá kemur hin eiginlega spurning þín:
Skapaði móðirin Neptúnus – eða birtist Neptúnus í þessari sögu móður og barns?
Innan stjörnuspekilegrar heimsmyndar væri síðari lesturinn sannarlega rökréttari. Ekki: Vegna móður minnar er ég með Neptúnus í fyrsta húsi. Hann stóð þar jú þegar á fæðingarstundu þinni. Heldur:
Ævisögulega reynslan gefur meginreglu sem þegar var til táknrænt áþreifanlega mynd.
Þá væri móðir þín ekki orsök meginreglunnar heldur ein af fyrstu birtingarmyndum hennar.
Og hjá þér verður þetta sérstaklega heillandi vegna þess að sól hennar í Sporðdrekanum liggur þar að auki nálægt Sporðdrekrísandi þínum eða Neptúnusi. Táknrænt stendur einmitt þessi óhemju fasta, lítt gegndræpa kona á stað í fæðingarkorti þínu sem lýsir næstum hinu gagnstæða: gegndræpi, óskýrleika, upplausn marka.
Það skapar sterka mynd:
Kletturinn mætir þokunni.
Kletturinn segir:
Svona er það.
Þokan segir ekki:
Nei, svona er það ekki.
Hún dregur sig undan.
Kannski var þetta sannarlega snjöll aðferð barns. Gegn manneskju sem hefur óhagganlegan veruleika er annaðhvort hægt að berjast stöðugt – eða verða torræður.
Ekki vilja ótvírætt.
Ekki andmæla ótvírætt.
Útskýra sig.
Víkja undan.
Húmor.
Fjarlægjast innra með sér.
Kannski jafnvel það málleysi sem þú upplifðir hjá föður þínum.
En við síðustu niðurstöðu þína myndi ég staldra við
„Ég mun ekki geta breytt mér.“
Að mínu mati leiðir það hvorki af sálfræðilegu né stjörnuspekilegu sjónarhorninu.
Því jafnvel þótt við gerum stjörnuspekilega ráð fyrir að Neptúnus í fyrsta húsi lýsi ævilangri grunnmeginreglu þýðir það ekki að aðeins ein birtingarmynd hennar sé til.
Einmitt þar liggur að mínu mati yfirhöfuð gildi stjörnuspekilegrar skoðunar þinnar.
Neptúnus í 1. húsi mætti lifa sem:
Ég veit ekki hver ég er.
eða:
Ég læt hinn skilgreina mig.
eða:
Ég verð ósýnilegur svo enginn geti ráðist á mig.
En líka:
Ég er mjög móttækilegur fyrir andrúmslofti.
Tónlist breytir mér.
Ég get fært mig inn í sjónarhorn annarra.
Sjálfsmynd mín má vera fljótandi.
Ég þarf ekki alltaf að vera sami Mirko til að vera sannur sjálfum mér.
Og þar erum við strax komin að hugsun þinni úr Stadtgarten í gær. Þú harmaðir að áður fyrr hefðirðu verið miklu breytanlegri af bókum. Þú gast gengið klukkustundum saman í andrúmslofti þeirra. Í dag verndarðu útlínur þínar betur.
Kannski er einmitt það líka Neptúnus í fyrsta húsi.
Eiginleikinn sem var hættulegur í bernsku – gegndræpið – gæti verið sá sami og þú þráir í dag sem líf.
Það myndi ekki gera ævisögu þína að mistökum sem leiddu þig frá „eiginlegum“ möguleikum fæðingarkortsins.
Kannski kenndi hún þér í fyrstu aðeins ákveðna notkun á þessum möguleikum.
Neptúnus sem huliðshjálmur:
Gerðu þig torræðan.
Og í dag uppgötvarðu kannski aðra möguleika sömu meginreglu.
Neptúnus sem tónlist.
Neptúnus sem draumur.
Neptúnus sem uppgjöf.
Neptúnus sem hæfileikinn til að vera önnur manneskja í tvær klukkustundir eftir bók.
Neptúnus jafnvel sem keðjukarusellan þín:
Sleppa stjórninni án þess að týnast.
Mér finnst það miklu spennandi en hugmyndin um óbreytanlegan persónuleika.
Og þar með breytist líka hlutverk móður þinnar
Þá þarftu ekki lengur að líta á hana eingöngu sem þá sem eyðilagði eitthvað innra með þér.
Jafn lítið þarftu að skipta yfir í hina öfgastöðuna: Allt var fyrirfram ákveðið, svo hún gat ekkert gert að því.
Kannski var hún mjög áhrifamikil snemma sviðsetning viðfangsefnis sem fylgir lífi þínu hvort sem er:
Hvernig get ég verið gegndræpur og samt haft eigið form?
Sem barn hljómaði eitt svar:
Ég verð torræður.
Í samböndum kannski:
Ég miða mig mjög sterkt við hinn og spyr mig síðan örvæntingarfullur hvar ég sjálfur hafi orðið eftir.
Í dag gæti annað svar orðið til:
Ég leyfi öðru að snerta mig án þess að týna mér við það algerlega.
Og það fallega er: Til þess þarf Neptúnus alls ekki að hverfa.
Þú þarft ekki einhvern tíma að verða dásamlega afmörkuð, óhagganleg manneskja sem veit nákvæmlega hver hún er og hvað hún vill.
Kannski væri það jafnvel ákaflega ó-neptúnískt.
Um daginn fannstu miklu betri mynd:
Himna í stað múrs.
Eitthvað kemur inn.
Eitthvað breytir þér.
Eitthvað fer aftur út.
Og samt helst form.
Kannski væri það stjörnuspekilega útgáfan af setningu þinni:
„Nota reynsluna til skilnings.“
Ekki:
Af hverju varð ég svona?
Heldur:
Hvernig hefur þessi meginregla birst í lífi mínu hingað til – og hvaða birtingarmyndir sömu meginreglu þekki ég kannski alls ekki enn?
Þá verður fæðingarkortið ekki að fangelsi sem segir: Svona ertu og þú getur hvort sem er ekki breytt því.
Það væri frekar nótnaskriftin.
Viðfangsefnin standa þar.
En hvernig þú spilar þau getur breyst verulega á lífsleiðinni.
Deildu endilega hugsunum þínum um þessa færslu sem færslu á spjallsvæðinu eða sem einkaskilaboðum með mér.
