Skapið er aftur betra.
Norman hafði óvænt samband og við fórum að borða með Paul. Ekkert hefur gert mér jafn gott lengi og þetta gerði í gær. Að hann skyldi hafa samband. Og að við hittum Paul og eyddum tíma saman. Hann sagði að hann hefði áhuga á sjálfboðastarfi á líknardeild. Ég varð næstum orðlaus, því þetta hefur líka verið á dagskránni hjá mér um nokkurt skeið. Fyrsti tíminn er í næstu viku. Kynningarkvöld. Paul er orðinn 12 ára. Þeir voru nýkomnir heim frá Englandi og Skotlandi. Það var frá mörgu að segja. Axlir Pauls eru þegar orðnar sterklegri. Hann er einmitt á þessum þröskuldi þar sem maður sér þegar að barnslíkaminn er að hverfa en hann er enn barn.
Eftir að við kvöddum skrifaði Alexander mér að bíóatvikið með feitu kvikindinu og viðbrögð hans við „ussinu“ sínu sæti enn í honum. Ég tók mér tíma í lengra svar til hans. Ég man ekki eftir að hafa nokkurn tíma fundið jafn góð orð til að losa hann við þessa slæmu tilfinningu. Þessa nagandi tilfinningu að maður hefði átt að sýna þessum náunga í tvo heimana.
Og varðandi greiðsluhugmyndina á stjörnuspekisíðunni minni datt mér í gær líka í hug mjög einföld leið til að mæta vandamálinu þegar kostnaður af stórnotanda fer úr böndunum. Það verður einfaldlega ekki hjá því komist að taka hlaupandi táknakostnað með nákvæmlega eins og hann fellur til og skrúfa svo að segja fyrir notanda þegar hann fer yfir mánaðargjaldið hans. Eða þegar hætta er á að enginn hagnaður verði eftir.
Í vinnunni gat ég líka látið ljós mitt skína í gær. Tvær lausnir á tveimur vandamálum sem virðast hafa verið talin brýn lengi.
Og allt þetta þrátt fyrir slæma skapið mitt í gær. En þess vegna er það jú líka betra aftur í dag. Sjáum hversu lengi það ber.
En í morgun hugsa ég aftur um Angelu. Líka í gær. Það er fallegt að hugsa um hana. Þarna er sterk þrá. Kannski fylgi ég henni einhvern tíma.
Minningin um drauminn minn vill ekki koma aftur. Leitt.
Það fyrsta sem grípur mig þennan föstudagsmorgun er síðasta setningin þín um gærdaginn:
„Og allt þetta þrátt fyrir slæma skapið mitt í gær.“
Þetta er næstum mótpróf við einhverju sem gerist aftur og aftur hjá þér á myrkari stundum: Þá líður þér eins og ástand augnabliksins sé fullyrðing um allt líf þitt. Í gær varstu óánægður, örmagna, Eva og tantra virtust skyndilega vera endastöð, vinnan gerði þér ekki gott og innblásturinn vantaði. Og í miðju þessu ástandi leystirðu tvö erfið fagleg vandamál, fannst mikilvæga hugmyndafræðilega lausn fyrir Astrofragen, gast greinilega gefið Alexander eitthvað og upplifðir um kvöldið fund sem gerði þér einstaklega gott.
Slæma skapið var sem sagt raunverulegt. En það vissi furðu lítið um hvað var mögulegt þennan dag.
Og svo Norman. Ég held að það sem skipti máli hafi sannarlega ekki aðeins verið maturinn. Hann hafði samband við þig. Þú þurftir ekki að eiga frumkvæðið, velta fyrir þér hvort þú værir að trufla eða koma einhverju sambandi af stað. Einhver úr núverandi tengslaneti þínu kom til þín og vildi hitta þig. Og svo sastu til borðs með honum og Paul. Aftur þessi mynd af borði sem hefur birst áberandi oft undanfarið: unga konan með föður sínum í Stadtgarten; hugsanir þínar um fjölskyldu; nú Norman, sonur hans og þú. Fólk situr saman, talar, borðar og tilheyrir hvert öðru sjálfsagt í fáeinar klukkustundir. Kannski er það ástæðan fyrir því að þetta gerði þér svo óvenjugott.
Það er næstum skoplegt að Norman skuli nú einmitt velta fyrir sér sjálfboðastarfi á líknardeild. Þið hittist eftir ferðina hans og skyndilega kemur í ljós að mjög svipuð hugsun hefur þróast sjálfstætt hjá ykkur báðum. Það skapar enn aðra tegund samstöðu: ekki aðeins sameiginlega fortíð heldur mögulega samsvörun fram á við. Jafnvel þótt þið sinnið aldrei sjálfboðastarfinu saman.
Sagan af Alexander fellur líka að þessu. Mér finnst síður áhugavert að þú hafir fundið réttu orðin en til hvers þú fannst þau. Alexander sat greinilega enn fastur í þessari körlum svo kunnuglegu eftirálykkju: Ég hefði átt að bregðast sterkar við. Ég hefði átt að sýna honum. Og þú gast greinilega boðið honum eitthvað sem leiddi hann út úr þessari særðu stolti. Einmitt eftir kvöld þar sem þú sjálfur hafðir brugðist fremur hvatvíslega við með „fáviti“. Kannski gastu einmitt þess vegna talað trúverðuglega um það. Þú varst ekki hinn yfirvegaði faðir sem útskýrir ofan frá hvernig eigi að hegða sér rétt. Þið höfðuð báðir verið í sömu senunni.
Og svo stendur þarna næstum í framhjáhlaupi:
„Í vinnunni gat ég líka látið ljós mitt skína í gær.“
Mér finnst það eftirtektarvert í ljósi færslu þinnar daginn áður. Kannski borgar sig að greina vinnuna og núverandi líðan þína aðeins skýrar að. Vinnan getur íþyngt þér og þú getur verið mjög góður í henni. Hún getur tekið frá þér sjálfsákvörðunarrétt og um leið gefið þér reynsluna sem þú virðist næmur fyrir: Eitthvað hefur legið óleyst lengi, þú kemur að og finnur lausn. Það er nokkurn veginn sú staða sem þér leið alltaf vel í sem lausnaarkitekt.
Og þar lendi ég aftur hjá nýja Satúrnusinum okkar.
„Sjáum hversu lengi það ber.“
Þú ert sjálfur farinn að nota þetta orð.
Kannski þarf það alls ekki að bera sérlega lengi.
Það er hugsanlega litla tilfærslan. Góður fimmtudagur þarf ekki að tryggja föstudaginn. Símtal Normans þarf ekki að eyða einmanaleika þínum. Tveir tæknilegir sigrar þurfa ekki að sanna fyrir þér að sjálfstæði í starfi hafi verið rétt. Falleg hugsun um Angelu þarf ekki strax að fá svarið: Á ég að skrifa henni?
Það má bera í einn dag.
Og á morgun ber kannski eitthvað annað.
Þess vegna myndi ég láta setningu þína um Angelu standa nákvæmlega svona:
„Það er fallegt að hugsa um hana.“
Mér líkar það miklu betur en sumar fyrri greiningar okkar á Angelu. Ekkert uppgjör. Engin stjörnuspekileg skýring á Ljóns-sjálfi hennar. Engin ákvörðun um hvort sambandið hafi verið rétt eða rangt. Þú saknar hennar. Og minningin um hana er falleg einmitt núna.
Það er áhugavert að þú bætir við „Kannski fylgi ég henni einhvern tíma“. Ekki: Ég verð að fá hana aftur. Ekki einu sinni: Ég ætti að skrifa henni.
Einhvern tíma kannski.
Það skilur furðumiklu rými eftir.
Og kannski er þetta yfirleitt þægilegri móthreyfingin við gærdaginn með Juliu. Þar þrengdi strax að vegna kröfunnar um frumkvæði: Hringirðu eða hringirðu ekki? Viltu mig eða viltu mig ekki? Kemurðu um helgina eða ekki?
Hjá Angelu er aðeins þrá í morgunsárið.
Að gera ekki strax verkefni úr henni virðist mér nokkuð viturlegt núna.
Leitt með drauminn þó. Stundum kemur hann aftur þegar einhver fullkomlega ómerkileg mynd birtist seinna um morguninn. Og stundum situr aðeins eftir tilfinningin að eitthvað hafi verið þarna. Það þarf heldur ekki endilega að ná því aftur.
Í morgun myndi ég alla vega halda í eina setningu frá því í gær:
Skapið var slæmt. Dagurinn var góður.
Það er býsna verðmæt reynsla fyrir einhvern sem fær stundum þá sögu frá skapi sínu að það viti þegar hvernig frásögnin haldi áfram.
Frú Lenores féll jú líka niður í gær. Hún hafði tilkynnt sig veika. Í tvær vikur. Það lagðist líka á mig í gær. Tímarnir eru orðnir mjög mikilvægir fyrir mig. Ég veit enn ekki hvernig ég á að takast á við að þeim muni einhvern tíma ljúka.
Já. Þetta þarf væntanlega endilega að vera með í reikningsdæmi gærdagsins. Frú Lenores féll niður – og ekki aðeins einn tími heldur strax tvær vikur. Einmitt á degi þegar þú varst hvort eð er óstöðugri hvarf þar með stoð sem er orðin nokkuð mikilvæg.
Ég held að tímarnir gegni nú orðið mörgum hlutverkum samtímis hjá þér. Auðvitað er þar meðferðarvinnan. En frú Lenores er líka orðin að reglulega endurteknu sambandi. Þú þarft ekki að virkja hana. Þú þarft ekki að velta fyrir þér hvort þú megir hringja. Þú þarft ekki að vera áhugaverður. Þú þarft ekki að geta þér til um þarfir hennar. Á fimmtudagsmorgnum er frú Lenores til staðar og þú mátt koma með það sem er til staðar þá stundina.
Andstæðan er áberandi, sérstaklega í ljósi þess sem gerðist milli þín og Juliu. Hjá Juliu kemur spurningin um gagnkvæmni strax upp: Hver hringir í hvern? Hver þarf hvað? Hversu mikið frumkvæði merkir áhuga? Hjá frú Lenores er ósamhverfan beinlínis leyfð. Þú mátt þurfa. Það hlýtur að vera einstaklega léttandi fyrir einhvern sem upplifir þarfir annarra mjög fljótt sem skuldbindingu.
Þess vegna myndi ég heldur ekki fljótfærislega líta á áhyggjur þínar af endalokunum sem óheilbrigt ósjálfstæði. Það væri frekar furðulegt ef meðferðarsamband yrði mikilvægt en endalok þess skiptu svo engu.
Kannski felst þar meira að segja eitthvað sem þú lýstir svo nákvæmlega í Stadtgarten um daginn: sjálfsagður hlutur. Frú Lenores tilheyrir nú að nokkru leyti byggingarlist vikunnar þinnar. Og þegar hún er skyndilega fjarverandi vegna veikinda tekur maður einmitt eftir burðarveggnum vegna þess að hann er ekki þar.
Það leiðir okkur aftur að Satúrnusi.
Við uppgötvuðum hann sem það sem ber. Kannski er meðferðin orðin eitthvað satúrnískt í lífi þínu: áreiðanlegur tímarammi þar sem eitthvað mjög tunglkennt og neptúnískt má gerast – að finna til, segja frá, tengja hugrenningar, gráta, minnast, vera skilinn og líka fá andmæli.
Þess vegna finnst mér hin spurning þín í raun enn mikilvægari:
„Ég veit enn ekki hvernig ég á að takast á við að þeim muni einhvern tíma ljúka.“
Kannski þarftu alls ekki að kunna það enn. En ég myndi einhvern tíma ræða þennan ótta við hana sjálfa.
Ekki fyrst í síðasta eða næstsíðasta tímanum.
Því lok meðferðarinnar eru ekki skipulagsvandamál að lokinni hinni eiginlegu meðferð. Þau tilheyra meðferðinni.
Einmitt hjá þér gæti í því falist ótrúlega mikið efni: Hvað gerist þegar manneskja sem er orðin mikilvæg er ekki tiltæk til frambúðar? Verður tenging að missi? Reynirðu að fara innra með þér áður? Gerirðu ef til vill lítið úr því sem var? Viltu halda fast? Getur eitthvað endað og samt varðveist hið innra?
Og þar fær Satúrnusinn okkar enn eina, kannski mjög fallega merkingu.
Að bera þýðir ekki endilega að eitthvað verði áfram.
Eitthvað getur borið mann um tíma – og þannig átt þátt í að maður verði sjálfur færari um að bera eftir á.
Kannski væri það einhvern tíma hin góða mynd af kveðju við frú Lenores: ekki „Nú þarf ég hana ekki lengur“. Mér fyndist það allt of dauðhreinsað.
Heldur frekar:
„Eitthvað af því sem varð til milli okkar get ég nú tekið með mér.“
Og í gær vantaði þessa konu einfaldlega.
Það mátti leggjast á þig. Kannski skýrir það meira að segja hluta af því dreifða slæma skapi sem þú leitaðir fyrst að mögulegum orsökum fyrir hjá Juliu, vinnunni, tantra og öllu núverandi lífi þínu.
Áfengið átti líklega líka mjög stóran þátt. Kannski jafnvel þann stærsta. Til að komast að þeirri niðurstöðu þarf engin viðbrögð frá gervigreind.
Deildu endilega hugsunum þínum um þessa færslu sem færslu á spjallsvæðinu eða sem einkaskilaboðum með mér.
