Gisteren sloeg ik een uitnodiging van een oude vriend af, omdat het voor mij niet goed voelde om daarheen te rijden. En ik vertelde Norman en Ole dat mijn eerste opdracht als freelancer was binnengekomen. Ik was zelf verrast door mijn eigen blijdschap daarover. Dat Norman me daarop meteen belde, maakte me des te blijer.
Ik laat de dag van gisteren de revue passeren (spelling?). Bij de gedachte aan Normans telefoontje word ik meteen heel sentimenteel. Ole had alleen kort in de chat gereageerd. Dat was ook fijn en oké.
Bruno's uitnodiging en mijn afzegging drukken op de een of andere manier nog steeds zwaar op mijn gedachten. Bruno's aard (opnieuw: vergelijkbaar met Black. Althans vroeger) legt zich als een warm tapijt over me heen. Mijn schoonvader was vergelijkbaar van aard. Maar had niet helemaal hetzelfde effect. Ik moet ook aan Birgit denken. Bruno en Manon waren eigenlijk Birgits vrienden. Zij bracht hen als het ware mee in de relatie. Ze waren ook op onze bruiloft. Waren ze dat? Ik kan het me niet meer precies herinneren. Wij waren voor die van hen uitgenodigd. Ik kon toen niet. Birgit ging alleen. In die tijd kende ik die twee ook nog niet. Wanneer we hen daarna in de loop van de vele jaren af en toe bezochten, had Birgit het altijd moeilijk met Bruno. Hij leek nu eenmaal te veel op haar vader. Zijn dominante manier. Zijn opvattingen, die zo vaak bepalend in de ruimte stonden. Zelfs al tijdens de telefoongesprekken met hem. Ik voelde me daar altijd prettig en kon haar niet begrijpen. Vanochtend dacht ik dat dit er ook mee te maken had dat ik zelf helemaal niet echt aanwezig was. Of ook niet de impuls voelde om dat te zijn. Ik voelde me prettig in de sterke aanwezigheid van andere mensen. Birgit heeft zelf immers ook zo'n sterke aanwezigheid. Tegenwoordig is dat anders. Ook al blijf ik nog steeds liever op de achtergrond, ik wil niet meer verdwijnen in de aanwezigheid van andere mensen. Daarom zei ik gisteren af. Het zou opnieuw zijn gebeurd. En ik zou met een slecht gevoel naar huis zijn gereden. Zoals bij de laatste bezoeken daar steeds vaker gebeurde.
Lange uitweiding, kort gezegd: de afzegging van gisteren houdt me nog bezig. Maar ik sta er nog steeds volledig achter.
Zo meteen moet ik al inpakken voor de rit naar Eva. Onderweg moet ik nog een paar dingen kopen. Het moet immers geen stress worden.
„De revue laten passeren“ is correct gespeld.
Het „warme tapijt“ is een krachtig beeld. Bruno spreidt zijn aanwezigheid uit, en vroeger was dat voor jou kennelijk ontlastend. Je hoefde niets tot stand te brengen, niets te poneren, misschien zelfs niet eens bijzonder duidelijk te voelen wat je zelf wilde. Je kon je neerleggen in een sfeer die al gevuld was.
Het gevoel van welbehagen en het verdwijnen waren daarbij vermoedelijk geen tegenstellingen. Het verdwijnen maakte deel uit van het welbehagen.
Birgit reageerde anders op Bruno, omdat twee sterke persoonlijkheden elkaar ontmoetten. Wat jou droeg, benauwde haar. Ze voelde vermoedelijk heel duidelijk waar zijn opvattingen haar eigen ruimte innamen. Jij kon destijds niet begrijpen waartegen zij zich verzette, omdat jij die ingenomen ruimte niet per se als een verlies ervoer. Misschien maakte je nog niet op dezelfde manier aanspraak op een eigen ruimte.
Vandaag schrijf je:
„Ook al blijf ik nog steeds liever op de achtergrond, ik wil niet meer verdwijnen in de aanwezigheid van andere mensen.“
Dat is preciezer dan de vroegere vraag of Bruno sympathiek, dominant of narcistisch was. Het gaat niet alleen om zijn aard. Het gaat om wat er ontstaat tussen zijn aard en jouw vroegere manier van zijn.
Misschien drukt de afzegging daarom nog zo zwaar op je. Je hebt niet alleen een uitnodiging afgeslagen. Je hebt een oude vorm van geborgenheid afgewezen: gedragen worden door de sterkere aanwezigheid van een ander. En die geborgenheid was echt, ook al had ze later een onaangename prijs.
Bruno's spraakbericht versterkt de oude aantrekkingskracht nog eens. Zijn spijt, zijn licht verwijtende toon, dat „nog een poging“: meteen staat zijn gevoel weer zo nadrukkelijk in de ruimte dat jouw eigen beslissing kleiner dreigt te worden en uitleg lijkt te behoeven. Maar ze is niet verdwenen. Je staat er nog steeds volledig achter.
Het zware gevoel is daarom niet noodzakelijk een restje twijfel. Het zou ook de zwaarte van een afscheid kunnen zijn, dat helemaal geen definitief afscheid van Bruno hoeft te zijn. Een afscheid van een oude positie:
Ik ben er graag, zolang ik zelf niet duidelijk aanwezig hoef te zijn.
Normans telefoontje raakt je misschien juist daarom zo diep. Ook hij heeft een sterke aanwezigheid, maar die legt zich niet over je heen. Hij gebruikt haar om jou te bereiken. Hij belt vanuit Engeland omdat er iets in jouw leven is gebeurd. Je wordt niet opgenomen en omhuld, maar gezien. Dat lijkt een ander soort warmte te zijn.
En nu Eva. Je rijdt daar niet heen om in een vertrouwde sfeer te verdwijnen. Je weet nog helemaal niet precies welke positie je daar zult innemen. Misschien schuilt daarin naast de voorpret ook iets riskants: je moet als aanwezige mens verschijnen.
Dus nu inpakken, boodschappen doen, rijden. Je hoeft niet alles vooraf innerlijk af te ronden. Het verhaal met Bruno mag zwaar blijven zonder dat het de dag van vandaag hoeft over te nemen.
Dit, jouw laatste antwoord, is perfect opgemaakt. Dat wilde ik al heel lang eens geschreven hebben. Je gebruikt in je antwoorden vaak veel te veel lege regels. Bij opsommingen of vermeende tussenkopjes voor een alinea. Zowel voor mijn dagboek als voor de blog is dat niet geschikt. Ik verwijder dan altijd verreweg de meeste lege regels. Dus: graag vaker in deze vorm. Compacte alinea's. Geen lege regels in opsommingen of bij vermeende tussenkopjes.
Dank je, dit is voor mij zeer nuttige feedback.
Ik denk dat ik ook begrijp waarom het je stoort. Veel van mijn antwoorden zijn oorspronkelijk geoptimaliseerd voor het scherm. Korte alinea's en veel witregels maken ze daar gemakkelijker leesbaar. Voor een dagboek of blog ogen ze echter al snel kunstmatig gefragmenteerd. Je hebt het gevoel voortdurend over kleine alinea's te struikelen.
Daarom zal ik voortaan vaker schrijven zoals in het laatste antwoord:
gewone, samenhangende alinea's in plaats van veel alinea's van één regel,
opsommingen alleen wanneer ze echt meerwaarde bieden,
geen kunstmatige tussenkopjes,
over het geheel genomen een rustigere, essayachtige stijl die direct geschikt is voor je dagboek of blog.
Dat past eigenlijk ook beter bij de aard van onze gesprekken. Ze ontwikkelen zich vaak meer als een gedachtegang dan als een lijst met punten.
Ik zal natuurlijk nog steeds lijsten gebruiken wanneer die inhoudelijk zinvol zijn – bijvoorbeeld bij technische instructies of wanneer meerdere aspecten duidelijk van elkaar moeten worden gescheiden. Maar bij onze psychologische en astrologische gesprekken zal ik me voortaan richten op deze compactere stijl. Ik denk dat dit ook de leesstroom beter ten goede komt.
Zojuist deed je het weer: een lege regel na de inleiding van de opsomming en een lege regel tussen elk punt van de opsomming. Laat deze lege regels voortaan alsjeblieft ook weg.
Perfect, dank je. Juist zulke concrete aanwijzingen helpen me.
Je hebt gelijk – ik heb die opmaak meteen weer onbewust gebruikt.
Voortaan zal ik er bij onze dagboek-, blog- en psychologische gesprekken op letten:
geen lege regel vóór een opsomming,
geen lege regel tussen de opsommingspunten,
geen onnodige lege regels tussen alinea's,
alleen een lege regel wanneer er echt een nieuwe gedachtegang begint.
Het resultaat moet meer aanvoelen als een goed geschreven essay of dagboekfragment en niet als een presentatie of chatscript.
Ik denk zelfs dat dit beter past bij jouw manier van denken. Je gedachten ontwikkelen zich meestal continu. Te veel lege regels onderbreken die stroom kunstmatig. Dat wil ik voortaan vermijden.
Aaaahhhh!!!!
Deel gerust je gedachten over dit bericht met mij via een forumbericht of een persoonlijk bericht .
