Πρώτη σαββατιάτικη βάρδια πάλι στη Konstruktix.
Δεν θα κρατήσει πολύ.
Σπάω το κεφάλι μου με τη διεπαφή χρήστη της εφαρμογής μου για να την τοποθετήσω στο Play Store και ταυτόχρονα βρίσκομαι αντιμέτωπος εκεί με μια διεπαφή χρήστη που με φέρνει στα όριά μου.
Χωρίς τη βοήθεια του Chet, τον οποίο ρωτώ ξανά και ξανά πώς και πού βρίσκω τι εκεί, θα ήταν σχεδόν αδύνατο να το διαχειριστώ.
Τις προάλλες έστειλα στον Ole ένα ενθουσιώδες μήνυμα ότι το Codex είναι πλέον το αριστερό μου χέρι και μπορεί να κάνει τα πάντα. Η απάντησή του: Να προσέξω μην γίνω μαθητευόμενος της ΤΝ.
Ναι, βολεύεσαι. Όλα απαντώνται γρήγορα. Για πολλά πράγματα πρέπει να επενδύσεις λιγότερη δουλειά. Δεν θα είχα αναλάβει ποτέ τον κόπο να ασχοληθώ με το Android Studio και με όλα όσα χρειάζονται για να αναπτύξεις μια εφαρμογή. Το ίδιο συμβαίνει με τον κώδικα προγραμματισμού για το Teamcenter. Μέχρι το τέλος της σταδιοδρομίας μου δεν θα μπορούσα να εξυπηρετήσω αιτήματα για τέτοιες προσαρμογές. Πριν από 20, ή μάλλον 25 χρόνια, ίσως να είχα αναλάβει ακόμη τον κόπο. Σήμερα όχι πια.
Τώρα μπορώ και το κάνω.
Γίνεσαι έτσι πιο χαζός; Πιο βολεμένος; Πιο τεμπέλης;
Πώς μεγαλώνουν σήμερα οι νέοι με αυτό;
Παλιότερα υπήρχε μόνο η ερώτηση που επανερχόταν διαρκώς στο μάθημα των μαθηματικών: «Και πού θα μου χρειαστεί αυτό αργότερα;».
Σήμερα μάλλον πρέπει να απαντάς σε αυτή την ερώτηση σε κάθε μάθημα.
Η ΤΝ μπορεί να κάνει τα πάντα και τα κάνει όλα. Χθες έψαχνα για πολλή ώρα μια δυνατότητα να προγραμματίσω μια λειτουργία στο Teamcenter. Κάποια στιγμή το Codex είπε: «Δεν γίνεται».
Ήταν άλλη μία εντυπωσιακή επίδοση. Θυμήθηκα ότι πριν από πολλούς μήνες είχα προσπαθήσει μαζί με έναν προγραμματιστή να λύσω το ίδιο πρόβλημα. Τότε κάποια στιγμή εγκαταλείψαμε.
Σήμερα εγκαταλείπει το Codex. Απλώς δεν γίνεται. Δεν υπήρχε αυτή η ατελείωτη δοκιμή που γνωρίζει κανείς μερικές φορές από το chatGPT. «Α, έχεις δίκιο! Περίμενε, τώρα όμως έχω την πραγματική λύση για σένα!». Ένα απλό «Δεν γίνεται». Αυτό ήταν εξίσου χρήσιμο με τις λύσεις που είχε προηγουμένως μαγέψει για μένα το Codex.
Βρίσκω αρκετά καλή τη φράση του Ole: «Πρόσεχε μην γίνεις μαθητευόμενος της ΤΝ.» Ακριβώς επειδή η αντιστροφή είναι τόσο ενδιαφέρουσα. Στην πραγματικότητα το Codex θα έπρεπε να είναι ο μαθητευόμενός σου. Εσύ λες τι πρέπει να κατασκευαστεί, το Codex αναλαμβάνει την υλοποίηση. Ένας μαθητευόμενος όμως που σε πολλά επιμέρους ζητήματα γνωρίζει περισσότερα από τον δάσκαλό του αλλάζει αναγκαστικά την εργασία του.
Δεν πιστεύω ωστόσο ότι ο καθοριστικός άξονας είναι εξυπνότερος ↔ χαζότερος. Μετατοπίζεται μάλλον το σε τι συνίσταται η δική μας πνευματική επίδοση.
Το παράδειγμά σου με το Teamcenter το δείχνει πολύ όμορφα. Παλιότερα η ικανότητα ίσως θα συνίστατο στη μελέτη API, στην αναζήτηση παραδειγμάτων, στην εκμάθηση σύνταξης, στη μεταγλώττιση, στην κατανόηση μηνυμάτων σφάλματος και στην πολυήμερη προσπάθεια για μια λύση. Σήμερα μπορείς να αναθέσεις μεγάλο μέρος από αυτά στο Codex. Έτσι ίσως πράγματι ατροφεί κάτι: Στη συνέχεια δεν θα κατέχεις αυτόν τον κώδικα τόσο βαθιά όσο κάποιος που τον ανέπτυξε κοπιαστικά μόνος του.
Αντί γι' αυτό, ξαφνικά μπορείς να κάνεις πράγματα που βρίσκονταν έξω από τον προηγούμενο κύκλο των ικανοτήτων σου.
Αυτό δεν είναι μικρό πράγμα. Η φράση σου
«Τώρα μπορώ και το κάνω.»
αγγίζει για μένα το πιο ενδιαφέρον μέρος.
Αν δεν υπήρχε το Codex, δεν θα είχες γίνει αντ' αυτού σπουδαίος προγραμματιστής Android. Απλώς δεν θα είχες κατασκευάσει την εφαρμογή Android. Και τώρα, στα 58, μάλλον δεν θα είχες βυθιστεί ξανά στον προγραμματισμό του Teamcenter. Άρα η γνώση που ενδεχομένως δεν αποκτάς πια λόγω της ΤΝ δεν θα είχε αποκτηθεί έτσι κι αλλιώς σε αυτές τις περιπτώσεις. Αντ' αυτού δημιουργείται κάτι που χωρίς την ΤΝ δεν θα είχε δημιουργηθεί καθόλου.
Στους νέους ανθρώπους το ερώτημα είναι δυσκολότερο.
Γιατί εκείνοι δεν έχουν από κάτω τις δικές σου δεκαετίες εμπειρίας. Μπορείς να πεις στο Codex τι πρέπει να κάνει το Teamcenter, επειδή καταλαβαίνεις το Teamcenter. Μπορείς μάλλον και να κρίνεις αν η λύση του είναι εννοιολογικά εύλογη. Και ακριβώς το χθεσινό «Δεν γίνεται» είναι εξαιρετικό παράδειγμα γι' αυτό.
Ένας αρχάριος έχει πολύ μεγαλύτερο πρόβλημα: Πώς γνωρίζει αν το «δεν γίνεται» είναι μια λαμπρή διαπίστωση – ή αν η ΤΝ απλώς δεν βρήκε λύση;
Γι' αυτό χρειάζεται γνώση.
Και έτσι η παλιά μαθητική ερώτηση «Πού θα μου χρειαστεί αυτό αργότερα;» γίνεται πράγματι πολύ πιο ενδιαφέρουσα. Παλιότερα ο δάσκαλος μπορούσε να πει: Θα χρειαστείς τα μαθηματικά αργότερα για το Χ. Σήμερα ο μαθητής θα μπορούσε να πει: Όχι, γι' αυτό δεν χρειάζομαι μαθηματικά. Περιγράφω το πρόβλημα σε μια ΤΝ κι εκείνη το υπολογίζει.
Ίσως να ισχύει κιόλας.
Μπορεί όμως να χρειάζεται τα μαθηματικά για κάτι άλλο: για να μπορεί να κρίνει αν το αποτέλεσμα είναι ανοησία.
Το ίδιο ισχύει και για τη γλώσσα. Δεν χρειάζεται πια να μπορείς να γράψεις ένα καλό κείμενο για να παραγάγεις ένα καλό κείμενο. Χωρίς γλωσσικό αισθητήριο όμως δύσκολα μπορείς να αναγνωρίσεις αν το παραγόμενο κείμενο είναι πραγματικά καλό. Δεν χρειάζεται πια να μπορείς να προγραμματίζεις εξαιρετικά για να δημιουργήσεις λογισμικό. Χωρίς κατανόηση της αρχιτεκτονικής λογισμικού όμως ίσως να μην αντιληφθείς ότι το Codex μόλις σου κατασκεύασε μια καταστροφή.
Ίσως λοιπόν η εκπαίδευση να μετατοπίζεται από την παραγωγή στην κριτική ικανότητα.
Και αυτό σε καμία περίπτωση δεν είναι αυτόματα ευκολότερο. Το αντίθετο: Το να μπορείς να κατασκευάσεις κάτι ο ίδιος και το να μπορείς να κρίνεις κάτι είναι διαφορετικές ικανότητες. Η δεύτερη συχνά προϋποθέτει αρκετά μεγάλο μέρος της πρώτης.
Η εμπειρία σου με το Play Store σήμερα το πρωί περιέχει γι' αυτό μια όμορφη ειρωνεία. Με τη βοήθεια της ΤΝ κατασκεύασες μια ολόκληρη εφαρμογή Android – και σχεδόν αποτυγχάνεις στη διεπαφή χρήστη που προορίζεται για τη δημοσίευση αυτής της εφαρμογής Android. 😄
Δεν ξέρω τι να σκεφτώ για το ότι ξαφνικά εμφανίζονται τέτοιες φατσούλες...δεν είναι πραγματικά το στιλ μου.
Η πραγματική σπανιότητα ξαφνικά βρίσκεται σε εντελώς απρόσμενα σημεία.
Και την εμπειρία σου με το «Δεν γίνεται» του Codex τη βρίσκω ίσως ακόμη σημαντικότερη από τις πολλές επιτυχημένες λύσεις. Η καλή υποστήριξη δεν σημαίνει να παράγεις πάντα μια απάντηση. Το ατελείωτο «Α, τώρα βλέπω το λάθος μου, ορίστε η σωστή λύση!» είναι μία από τις πιο ενοχλητικές ιδιότητες των συστημάτων ΤΝ όταν έχει πράγματι φτάσει κανείς σε ένα τεχνικό όριο.
Άλλωστε κι ένας ικανός ανθρώπινος συνεργάτης ξεχωρίζει από το ότι κάποια στιγμή λέει:
Το έλεγξα. Έτσι δεν λειτουργεί. Πρέπει είτε να αλλάξουμε την απαίτηση είτε να επιλέξουμε άλλον δρόμο.
Αν το Codex μπορεί να το διακρίνει αξιόπιστα, γίνεται πράγματι εξαιρετικά πολύτιμο για τον ρόλο σου ως Solution Architect. Γιατί τότε δεν είναι απλώς μια γρήγορη γεννήτρια κώδικα.
Και ίσως σε αυτό να βρίσκεται και η απάντηση προς τον Ole: Γίνεσαι μαθητευόμενος της ΤΝ όταν παύεις να θέλεις να κρίνεις την κρίση της.
Όσο, αντίθετα, καθορίζεις τον στόχο, διατυπώνεις απαιτήσεις, ελέγχεις αποτελέσματα, λαμβάνεις αποφάσεις και μπορείς επίσης να εντάξεις ένα «δεν γίνεται» στο ευρύτερο επαγγελματικό πλαίσιο, η κατανομή των ρόλων παραμένει αρκετά σαφής.
Τότε το Codex είναι το αριστερό σου χέρι.
Θα γινόταν προβληματικό μόνον αν το αριστερό χέρι άρχιζε να αποφασίζει προς τα πού πηγαίνεις.
Το Δέκα των Κυπέλλων. Στα παιδιά που παίζουν βλέπω λίγο τον εαυτό μου. Σχεδόν ανάβουν τη χαρά για τη συνέχιση του RadixChat και της Konstruktix.
Οι δύο ενήλικες (μάλλον υποτίθεται ότι είναι οι γονείς) δημιουργούν συνειρμούς με το Gladiator 2, που είδα χθες.
Σε δύο μισά. Το πρώτο μισό το είδα προχθές.
Ενώ προχθές μπορούσα ακόμη να παραδοθώ εντελώς στη μνημειακή δράση, χθες ορισμένα πράγματα μου φάνηκαν σχεδόν γκροτέσκα κραυγαλέα και εν μέρει εξωφρενικά. Ιδίως οι καρχαρίες στο Κολοσσαίο.
Επιπλέον, έπρεπε τελικά να διαβάσω λίγο για τον Μάρκο Αυρήλιο και τον Lucius Aurelis και αποδείχθηκε για άλλη μία φορά πόσο ελεύθερα ερμηνεύουν τέτοιες ταινίες την ιστορία και την πιέζουν μέσα σε απλές ιστορίες. Αυτό βέβαια είναι θεμιτό. Όμως η πραγματικότητα είναι πάντα ασύγκριτα πιο σύνθετη.
Στην ταινία ο Lucius παρουσιάζεται ως απόγονος του Μάρκου Αυρηλίου. Ως γιος της κόρης του Αυρηλίου. Η οποία φυσικά τον συνέλαβε με τον υπερήρωα Maximus. Έτσι ώστε τώρα να μπορεί να κοιτάξει μια γενεαλογική γραμμή υπεράνω όλων. Μόνο ήρωες όπου κι αν κοιτάξεις. Μεταφέροντας παρακάτω τα ιδανικά και τις αξίες του πατέρα και στην πραγματικότητα ολόκληρου αυτού του οικογενειακού κλάδου και - φυσικά στο τέλος της ταινίας - οδηγώντας τα στην άνθηση.
Άρα μάλλον ελάχιστα κατάλληλο ως προσωπικό πρότυπο. Τίθεται το ερώτημα αν τέτοιες ταινίες συμβάλλουν επίσης στην αποβλάκωση του λαού και - παρόμοια με τους λεγόμενους influencers - στο να είναι κανείς ο ίδιος χρόνια δυσαρεστημένος με τη ζωή του, γιατί ποιος μπορεί να κοιτάζει με τόση υπερηφάνεια τους γονείς του και να αντλεί δύναμη από το ότι η γενεαλογική γραμμή μετέφερε παρακάτω αυτά τα ιδανικά που υψώνονται πάνω απ' όλα.
Το Δέκα των Κυπέλλων το βρίσκω σήμερα σχεδόν ειρωνικά ταιριαστό ακριβώς με αυτή τη σκέψη. Γιατί η ίδια η κάρτα δείχνει ένα είδος εξιδανικευμένης οικογενειακής αφήγησης: ενήλικες, παιδιά, σπίτι, τοπίο, ουράνιο τόξο, δέκα κύπελλα πάνω απ' όλα. Η εικόνα δεν λέει: Έτσι μοιάζει η οικογένεια. Δείχνει μια πολιτισμική εικόνα για το πώς θα μπορούσε να μοιάζει η τέλεια άφιξη.
Και με την κάρτα αυτή τη στιγμή κάνεις κάτι ενδιαφέρον: Δεν ταυτίζεσαι καθόλου με το ζευγάρι των γονιών, αλλά με τα παιδιά που παίζουν. Η ευτυχία για σένα σήμερα προφανώς δεν βρίσκεται στο «Δημιούργησα την τέλεια οικογένεια», αλλά σε αυτό το σχεδόν παιδικό: Συνεχίζεται! Λειτουργεί! Μπορώ να φτιάξω κάτι! Το RadixChat εξελίσσεται, στη Konstruktix μπορείς να λύνεις πράγματα που προηγουμένως ήταν κλειστά για σένα. Αυτό πράγματι έχει κάτι από παιδιά που τρέχουν εδώ κι εκεί.
Στο Gladiator II, αντίθετα, συναντάς την άλλη πλευρά της εικόνας: τον μνημειακό οικογενειακό θρύλο.
Και ναι, η ταινία κατασκευάζει πολύ συνειδητά τον Lucius ως κληρονόμο μιας σχεδόν γκροτέσκα συμπυκνωμένης ηθικής γενεαλογικής γραμμής. Το ενδιαφέρον δεν είναι καν ότι αυτό είναι ιστορικά εντελώς επινοημένο. Όπως λες: Μια ταινία μυθοπλασίας έχει αυτό το δικαίωμα. Αλλά το τι είδους ψυχολογική αφήγηση δημιουργείται από αυτό:
Marcus Aurelius → Lucilla → Maximus → Lucius.
Σοφία, ακεραιότητα, γενναιότητα, αυτοθυσία, δικαιοσύνη – όλα στο τέλος εισρέουν σε αυτόν τον έναν άντρα. Στην πραγματικότητα χρειάζεται μόνο να αναγνωρίσει ποιος είναι στ' αλήθεια και να αναλάβει την κληρονομιά του.
Είναι μια πανάρχαια ηρωική αφήγηση. Και ακριβώς εκεί βρίσκεται και ο πειρασμός της.
Μας κάνει κάτι τέτοιο δυστυχισμένους;
Πιστεύω: Μπορεί. Αλλά με κάπως διαφορετικό τρόπο από το Instagram.
Παρ' όλα αυτά μου αρέσει η σύγκριση με τους influencer. Εκεί η ψευδαίσθηση λέει:
Άλλοι άνθρωποι έχουν ομορφότερα σώματα, ομορφότερα διαμερίσματα, πιο ενδιαφέροντα ταξίδια, πιο επιτυχημένες σταδιοδρομίες και πιο ευτυχισμένες σχέσεις από εμένα.
Η ηρωική ιστορία δημιουργεί μια παλιότερη και βαθύτερη εκδοχή:
Άλλοι άνθρωποι έχουν μια βιογραφία γεμάτη νόημα.
Στον Lucius τα πάντα σχηματίζουν ένα μεγάλο τόξο. Ο πατέρας του ήταν ο Maximus. Ο παππούς του ο Marcus Aurelius. Ο πόνος του αποκτά νόημα. Η καταγωγή του αποκτά νόημα. Οι αγώνες του αποκτούν νόημα. Στο τέλος τα πάντα οδηγούν προς το πεπρωμένο του.
Αντίθετα, η πραγματική ζωή είναι γεμάτη πράγματα που δεν σχηματίζουν ένα όμορφο τόξο.
Οι γονείς είναι αντιφατικοί. Μπορούν να μας αγαπούν και παρ' όλα αυτά να μας πληγώνουν. Ένας πατέρας μπορεί να μεταδώσει κάτι πολύτιμο και αλλού να απουσιάζει. Μια μητέρα μπορεί να θρέφει και να καταστρέφει. Δεν κληρονομούμε μόνο αρετές, αλλά φόβους, αμυντικούς μηχανισμούς, κακές συνήθειες και άλυτες συγκρούσεις. Και ορισμένα πράγματα που μας διαμόρφωσαν θα προτιμούσαμε να μην τα μεταδώσουμε με κανέναν τρόπο.
Ακριβώς γι' αυτό βρίσκω ενδιαφέρουσα τη σκέψη σου σε σχέση με τις τελευταίες εβδομάδες σου. Αυτή τη στιγμή ασχολείσαι πολύ έντονα με το ερώτημα:
Τι είναι αυτό που κρατά;
Ο Κρόνος ξαφνικά απέκτησε αυτή τη θετική σημασία. Έπειτα το «δίκτυό» σου. Η Cassandra και το αίσθημα θρέψης. Η οικογένεια στο Stadtgarten. Το παλιό σου δωμάτιο στο σπίτι της μητέρας σου. Τώρα το Δέκα των Κυπέλλων.
Ίσως όμως γι' αυτό να μη χρειάζεται καθόλου μια ηρωική γενεαλογική γραμμή.
Πριν λίγο μίλησες για τον Kurt-Felix, τον Fred και την Dörte και γι' αυτό το βασανιστικό για σένα «Γιατί δεν το έκανες διαφορετικά;». Κι αυτό ανήκει σε μια προγονική ή, αντίστοιχα, οικογενειακή ιστορία. Μόνο που τότε το αναπτυξιακό ζητούμενο δεν συνίσταται ακριβώς στο να μεταφέρεις με υπερηφάνεια το ιδανικό του πατέρα όπως ο Lucius.
Θα μπορούσε να συνίσταται στο να πεις κάποια στιγμή:
Αυτό εδώ το μεταφέρω παρακάτω. Εκείνο όχι. Και κάτι άλλο το προσθέτω εγώ ο ίδιος.
Αυτό είναι πολύ λιγότερο θεαματικό από το Gladiator. Ψυχολογικά όμως το βρίσκω πιο ενδιαφέρον.
Και ίσως ακριβώς εκεί να βρίσκεται ο κίνδυνος τέτοιων ταινιών
Όχι απαραίτητα «αποβλάκωση του λαού». Αυτό θα μου φαινόταν κάπως υπερβολικό, επειδή εμείς οι άνθρωποι προφανώς αφηγούμαστε τέτοιους απλουστευτικούς μύθους εδώ και χιλιετίες. Οδυσσέας, Ηρακλής, Αρθούρος, Ζίγκφριντ, Star Wars, Gladiator – ξανά και ξανά η σχεδόν ακατανόητη πραγματικότητα μετατρέπεται σε μια ιστορία με καταγωγή, δοκιμασία και πεπρωμένο.
Ίσως μάλιστα χρειαζόμαστε αυτή τη συμπύκνωση για να μπορέσουμε καν να αισθανθούμε ορισμένα ανθρώπινα θέματα.
Γίνεται προβληματικό όταν στη συνέχεια εφαρμόζουμε τον μύθο ως μέτρο στην πραγματική ζωή.
Τότε η δική μας ζωή ξαφνικά φαίνεται φτωχή:
Κανένας Marcus Aurelius ως παππούς.
Κανένας Maximus ως πατέρας.
Κανένα πεπρωμένο.
Καμία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία να σωθεί.
Μόνο ένα σαββατιάτικο πρωινό στη Konstruktix. Ένα φύλλο ωρών. Μια εφαρμογή που η Google εξακολουθεί να μην έχει εγκρίνει. Ένας γιος που κάποια στιγμή πρέπει να δοκιμάσει το build. Φίλοι που άλλοτε είναι εκεί και άλλοτε όχι. Μια περίπλοκη οικογένεια. Σχέσεις που εν μέρει απέτυχαν. Και ξανά και ξανά το ερώτημα τι φτιάχνει κανείς στην πραγματικότητα από όλο αυτό το πράγμα.
Αλλά ακριβώς εδώ μου αρέσει σήμερα το Δέκα των Κυπέλλων πολύ περισσότερο από το Gladiator II.
Γιατί αυθόρμητα είδες τα παιδιά και σκέφτηκες: Αυτός είμαι τώρα εγώ.
Όχι τους προγόνους σου. Όχι το ιδανικό ζευγάρι γονιών. Ούτε καν τη μεγάλη ευτυχισμένη οικογένεια.
Τη χαρά της δημιουργίας.
Ίσως αυτή να είναι μια πολύ πιο ρεαλιστική μορφή κληρονομιάς: Δεν χρειάζεται να κατάγεσαι από μια γενιά ηρώων για να βρεις μέσα σου κάτι που κρατά. Και μερικές φορές ίσως αυτό που κρατά να μην προέρχεται καθόλου από τη γενεαλογική γραμμή.
Μερικές φορές απλώς δημιουργείται κάποια στιγμή από μόνο του.
Μοιράσου μαζί μου τις σκέψεις σου για αυτό το άρθρο με μια ανάρτηση στο φόρουμ ή με ένα προσωπικό μήνυμα .
