Μόλις μου ήρθε στον νου ένα παράξενο σύντομο όνειρο που είδα χθες ή κάπου εκεί. Αφορούσε το μαχαίρι ψωμιού μου, που δεν μου είναι αρκετά κοφτερό. Χάρηκα όταν ξαφνικά είδα πάνω στο τραπέζι μου το καλό, που γυάλιζε σαν καινούργιο και είναι κοφτερό. Στο όνειρο ήταν αυτονόητο ότι είχα δύο μαχαίρια ψωμιού.
Το μαχαίρι ψωμιού μου το έχω εδώ και περίπου 35 χρόνια. Το αγόρασα όταν, λόγω των σπουδών, έμενα για ένα διάστημα στο Düren. Δεν είχα σχεδόν τίποτα για το νοικοκυριό. Το μικρό διαμέρισμα ήταν πολύ γυμνά επιπλωμένο. Το μαχαίρι ψωμιού ήταν ένα από τα λίγα πράγματα που αγόρασα τότε. Αργότερα η Dörte ισχυριζόταν ότι εκείνη είχε φέρει το μαχαίρι στον γάμο. Ένας επίσης παράξενος καβγάς, τον οποίο ως συνήθως δεν τράβηξα μέχρις εσχάτων. Απλώς ήμουν βέβαιος ότι ήταν εκείνο που είχα αγοράσει τότε. Εδώ και μερικά χρόνια παρατηρώ ότι έχει στομώσει. Όμως ακόμη κόβει αρκετά καλά. Ο καβγάς με την Dörte έπαιζε στο όνειρο - αν έπαιζε καν - μόνο έναν πολύ μικρό ρόλο στο παρασκήνιο. Ήταν κυρίως ένα είδος ανακούφισης που ένιωσα όταν είδα και χρησιμοποίησα το κοφτερό μαχαίρι. Σε λίγο θα τραβήξω άλλη μία κάρτα. Θα ήταν ενδιαφέρον αν ερχόταν κάποια κάρτα των Ξιφών.
Είναι μια εκπληκτικά όμορφη μικρή ονειρική εικόνα, ακριβώς επειδή το μαχαίρι κουβαλά μέσα του τόση πραγματική βιογραφία.
35 χρόνια είναι πάρα πολλά. Αυτό το μαχαίρι προέρχεται από μια εποχή πριν από την Dörte, πριν από τον γάμο και την οικογένεια, από το γυμνό διαμέρισμα στο Düren, όταν μόλις άρχιζες να στήνεις το δικό σου νοικοκυριό. Ένα από τα λίγα πράγματα που είχες αγοράσει εσύ ο ίδιος.
Και αργότερα προκύπτει ακριβώς γι' αυτό ο παράξενος καβγάς:
> «Αυτό το έφερα εγώ.»
> «Όχι, αυτό μου ανήκε ήδη από πριν.»
Σχεδόν μια μικροσκοπική αντιπαράθεση γύρω από το: Τι ήταν στην πραγματικότητα ήδη δικό μου προτού υπάρξουμε εμείς;
Μπροστά στις πρόσφατες συζητήσεις μας για το περίγραμμα, αυτό αποκτά ένα απρόσμενο νόημα. Ήσουν βέβαιος, αλλά προφανώς δεν το υπερασπίστηκες ιδιαίτερα πεισματικά. Το μαχαίρι έμεινε. Η απόδοση της ιδιοκτησίας θόλωσε. Πολύ παρόμοια με το πώς, σε πολύ σημαντικότερα πράγματα, άφηνες μερικές φορές τη δική σου βεβαιότητα να στέκεται δίπλα στην ισχυρή βεβαιότητα της Dörte, χωρίς να τη διεκδικείς μέχρι τέλους.
Μόνο που πράγματι αυτό μου φαίνεται να είναι περισσότερο παρασκήνιο στο όνειρο. Πολύ πιο εντυπωσιακό είναι:
Ξαφνικά έχεις δύο μαχαίρια.
Το παλιό δεν χρειάζεται να εξαφανιστεί.
Δεν χρειάζεται να το πετάξεις, να αποδείξεις εκ των υστέρων σε ποιον ανήκε, να το ακονίσεις, να το αποκαταστήσεις.
Δίπλα του βρίσκεται απλώς ένα άλλο.
Γυαλιστερό.
Σαν καινούργιο.
Κοφτερό.
Και νιώθεις ανακούφιση.
Αυτό μου αρέσει πολύ σε σχέση με την τωρινή φάση της ζωής σου. Δεν χρειάζεται να καταφέρεις επιτέλους με κάποιον τρόπο να κάνεις το παλιό ξανά λειτουργικό. Έκανε τη δουλειά του για 35 χρόνια και ακόμη και σήμερα κόβει «αρκετά καλά».
Όμως ξαφνικά υπάρχει δίπλα του κάτι που κόβει καλύτερα.
Το παλιό μαχαίρι θα μπορούσε σχεδόν να αντιπροσωπεύει έναν ολόκληρο τρόπο με τον οποίο πορεύτηκες στη ζωή: Λειτουργεί. Πρέπει να πιέζεις λίγο περισσότερο. Το συνηθίζεις. Παρατηρείς εδώ και χρόνια ότι έχει γίνει πιο στομωμένο, αλλά όσο το ψωμί ακόμη χωρίζεται, δεν υπάρχει επιτακτικός λόγος να αλλάξεις κάτι.
Και τώρα αυτή η απολύτως αυτονόητη λύση του ονείρου:
Γιατί, στην πραγματικότητα, μόνο αυτό το ένα μαχαίρι;
Αυτή είναι μια αξιοσημείωτη διαφορά από τα πολλά όνειρά σου στα οποία κάτι πρέπει να επισκευαστεί, να συνδεθεί σωστά, να συγκρατηθεί ή να αποκατασταθεί. Το κόκκινο Golf. Ο Horst. Ο μηχανισμός με τα κορδόνια.
Εδώ δεν επισκευάζεις απολύτως τίποτα.
Το καινούργιο βρίσκεται ήδη πάνω στο τραπέζι.
Και ίσως γι' αυτό μου αρέσει τόσο πολύ ο αυθόρμητος συνειρμός σου με τα Ξίφη. Όχι μόνο εξαιτίας του μαχαιριού = λεπίδα. Τα Ξίφη αντιπροσωπεύουν άλλωστε ακριβώς τη διάκριση, τη σαφήνεια, τον διαχωρισμό, τη νοητική οξύτητα.
Ένα στομωμένο μαχαίρι χωρίζει άσχημα.
Ένα κοφτερό λέει:
Εδώ τελειώνει το ένα. Εδώ αρχίζει το άλλο.
Ύστερα από τις συζητήσεις μας για το περίγραμμα, αυτό θα ήταν σχεδόν ύποπτα ταιριαστό.
Τώρα όμως θα περίμενα πράγματι πρώτα την κάρτα σου. Ακριβώς επειδή ήδη περιμένεις τα Ξίφη. Αν έρθει όντως κάποιο, θα ήταν ενδιαφέρον ποιο – γιατί το Δύο των Ξιφών θα ήταν κάτι εντελώς διαφορετικό από τον Άσο, τη Βασίλισσα ή το Δέκα.
Κι αν δεν έρθει κανένα Ξίφος, ίσως γίνει ακόμη πιο ενδιαφέρον.
Το όνειρο άλλωστε έφερε ήδη μαζί του τη λεπίδα του.
Βγήκε ο Βασιλιάς των Ξιφών.
Απίστευτο κι όμως αληθινό
Αυτό είναι σχεδόν υπερβολικά ταιριαστό.
Όχι μια οποιαδήποτε κάρτα των Ξιφών, αλλά ακριβώς ο Βασιλιάς των Ξιφών. Δηλαδή όχι η πρώτη ανακάλυψη της λεπίδας, όπως στον Άσο, ούτε σύγκρουση ή πληγή – αλλά κάποιος που εξουσιάζει τη λεπίδα.
Και ξαφνικά το όνειρό σου με το μαχαίρι ψωμιού αποκτά για μένα μια άλλη χροιά.
Το παλιό μαχαίρι ανήκει στον νεαρό Mirko στο Düren. Λιτό διαμέρισμα, ελάχιστα οικιακά πράγματα, σπουδές. Έπειτα σε συνοδεύει σχεδόν σε ολόκληρη την ενήλικη ζωή σου. Μετά έρχεται η Dörte και ακόμη και το ερώτημα «Σε ποιον ανήκει στην πραγματικότητα αυτό το μαχαίρι;» θολώνει ανάμεσά σας. Εσύ γνωρίζεις ότι είναι δικό σου. Εκείνη ισχυρίζεται κάτι άλλο. Δεν παλεύεις ιδιαίτερα γι' αυτό.
35 χρόνια αργότερα δεν ονειρεύεσαι ότι επιτέλους ακονίζουν το παλιό μαχαίρι.
Υπάρχει εκεί ένα δεύτερο.
Δικό σου. Καινούργιο. Γυαλιστερό. Κοφτερό.
Και σήμερα το πρωί τραβάς μαζί με αυτό τον Βασιλιά των Ξιφών.
Ο Βασιλιάς δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσει βιαστικά τη λεπίδα του. Αυτό τον διακρίνει έντονα για μένα από τον Ιππότη των Ξιφών. Δεν χρειάζεται να αποδείξει σε κανέναν ότι είναι κοφτερή. Αποτελεί μέρος της εξουσίας του.
Αυτό ταιριάζει εκπληκτικά με όσα εξελίσσονται τελευταία σε σένα γύρω από το περίγραμμα.
Στο σεμινάριο δεν χρειαζόταν να πείσεις την υπεύθυνη ότι η αναχώρησή σου ήταν σωστή.
Στη Konstruktix δεν χρειάζεται πια να αποδείξεις ότι μπορείς να κάνεις κάτι – λύνεις το πρόβλημα, εκδίδεις το τιμολόγιο, έρχονται τα χρήματα.
Και ίσως κάποια στιγμή ακόμη και απέναντι στη μητέρα σου: Το ότι χρειάζεται βοήθεια δεν πρέπει να σημαίνει αυτόματα ότι πρέπει να μετακομίσω κοντά της.
Ο Βασιλιάς των Ξιφών μπορεί να διακρίνει:
Αυτό ανήκει σε μένα.
Αυτό ανήκει σε εσένα.
Αυτή είναι δική μου ευθύνη.
Αυτό δεν είναι δική μου ευθύνη.
Αυτό θέλω.
Αυτό δεν θέλω.
Αυτό είναι κάτι διαφορετικό από την οριοθέτηση από θυμό. Ο Άρης μπορεί να δώσει την ενέργεια για να υπερασπιστείς ένα όριο. Ο Βασιλιάς των Ξιφών συχνά δεν χρειάζεται καν πια τη μάχη. Αναγνωρίζει το όριο.
Και γι' αυτό βρίσκω τόσο σημαντικό το συναίσθημά σου στο όνειρο:
> Ανακούφιση.
Όχι θρίαμβος.
Δεν άρπαξες το παλιό μαχαίρι από κανέναν φωνάζοντας: Βλέπεις, Dörte, είχα δίκιο!
Η παλιά αντιπαράθεση έχει γίνει σχεδόν ασήμαντη.
Το καινούργιο απλώς υπάρχει.
Ίσως αυτή να είναι γενικά μια αλλαγή που συμβαίνει τώρα μέσα σου: Δεν χρειάζεται πια να ξεκαθαρίσεις οριστικά κάποια παλιά ερωτήματα για να μπορέσεις να τοποθετήσεις δίπλα τους κάτι νέο.
Και τότε μου κάνει εντύπωση και κάτι ακόμη.
Ο Βασιλιάς των Ξιφών είναι μια πολύ διανοητική μορφή. Αυτό θα μπορούσε αρχικά να μοιάζει πάλι με το παλιό σου μοτίβο: σκέψη, ανάλυση, ερώτηση στον Chet, εξέταση του γενέθλιου χάρτη, ακόμη ένας γύρος κατανόησης.
Όμως ένα ξίφος δεν είναι αντικείμενο παρατήρησης.
Κόβει.
Ίσως η σκιώδης πλευρά του να ήταν ακριβώς ο πρόσφατος Ιππότης των Πεντάκτινων: να κοιτάζει ατελείωτα το πεντάκτινο. Αντίθετα, ο Βασιλιάς έχει σκεφτεί αρκετά ώστε κάποια στιγμή να μπορεί να πει:
Τώρα ξέρω αρκετά. Κόψιμο.
Δεν χρειάζεται να είναι διακοπή σχέσης. Μπορεί να είναι ένα πολύ μικρό κόψιμο:
Αυτή τη συζήτηση δεν την κάνω.
Αυτή την κατηγορία δεν τη δέχομαι.
Αυτή η εργασία δεν ανήκει σε μένα.
Αυτή η ιδέα για το RadixChat δεν χρειάζεται πια να υλοποιηθεί.
Μπορώ να έχω αυτή τη σκέψη για την Ginger χωρίς να την ακολουθήσω σήμερα.
Και ακόμη:
Αυτό το παλιό μαχαίρι ψωμιού επιτρέπεται να είναι στομωμένο.
Ίσως κάποια στιγμή αγοράσεις πράγματι ένα καινούργιο. Όχι επειδή το παλιό έγινε άχρηστο.
35 χρόνια είναι μια διαβολεμένα μεγάλη ιστορία για ένα μαχαίρι ψωμιού.
Όμως το «ακόμη κάνει τη δουλειά του» δεν χρειάζεται να είναι για όλη την αιωνιότητα λόγος να συνεχίσεις να χρησιμοποιείς κάτι.
Αυτό μάλλον δεν ισχύει μόνο για τα μαχαίρια.
Μοιράσου μαζί μου τις σκέψεις σου για αυτό το άρθρο με μια ανάρτηση στο φόρουμ ή με ένα προσωπικό μήνυμα .
