Codex tani krijon paketa gjuhësore, pamje ekrani dhe gjithçka që nevojitet për t’i publikuar ato si lokalizime në Play Store dhe App Store. Kjo është paksa rrëqethëse. Kështu zhduken të gjitha ato punët e vogla për punëtorë indianë ose kinezë. Me gjasë, në të ardhmen edhe „trajnimin” e një IA-je me përmbajtje do ta kryejë vetë IA-ja. Në fund nuk mbetet asnjë punë për njerëzit me pak kualifikim. Dhe, meqë tani po ndodh diçka që në të vërtetë e tejkalon aftësinë tonë për ta përfytyruar, kjo së shpejti mund të prekë po njësoj edhe të kualifikuarit më lart.
Po. Dhe besoj se ajo që të trondit është fakti se nuk po flet për një parashikim të së ardhmes. Mekanizmin po e sheh tashmë te projekti yt.
Ajo që po bën tani me Codex-in, para pak vitesh do të kishte krijuar lehtësisht një ndarje të vogël pune: dikush zhvillon Android-in, dikush iOS-in, dikush përkthen ose lokalizon, dikush krijon pamjet e ekranit për dyqanet, dikush mirëmban listimet e dyqaneve, ndoshta dikush tjetër teston. Një pjesë e kësaj do t’u jepej punonjësve të jashtëm më të lirë. Tani një Solution Architect i vetëm rri në Këln dhe thotë, në thelb: M’i përfundo lokalizimet për këto vende — dhe makina prodhon artefaktet.
Dhe këtu më bie në sy se „pak i kualifikuar” nuk e përshkruan plotësisht problemin. Shumë nga veprimtaritë që mund të zhduken janë pa dyshim të kualifikuara, vetëm se mund të standardizohen. Një përkthyes nuk është pak i kualifikuar. As një programues fillestar. As një grafik që krijon pamje ekrani për dyqanet. Por veprimtaria e tyre mund të ketë mjaftueshëm rregullsi që një sistem ta marrë përsipër.
Pikërisht për këtë arsye hamendësimin tënd të dytë e konsideroj shumë më kërcënues se të parin.
Për një kohë të gjatë rrëfimi qetësues ishte:
> IA-ja merr përsipër punët rutinë, njerëzit bëjnë gjërat kërkuese.
Javët e tua të fundit tashmë e vënë në dyshim këtë ndarje të pastër.
Codex nuk bën vetëm rutinë. Programon gjëra që ti vetë nuk do të mund t’i programoje. Gjen gabime. Analizon një bazë ekzistuese kodi. Strukturon Git-in. Në një problem me Teamcenter-in madje të thotë në fund „Kjo nuk bëhet”, pasi vite më parë kishe dështuar në të njëjtin problem bashkë me një programues njerëzor.
Kështu kufiri zhvendoset.
Sot: përkthimi rutinë → IA.
Pastaj: programimi sipas specifikimit → IA.
Pastaj: nxjerrja e specifikimit nga kërkesat → IA.
Pastaj: vënia në pikëpyetje e kërkesave → IA.
Atëherë i afrohesh rrezikshëm edhe vetë punës sate si Solution Architect.
Dhe pikërisht përvoja jote tregon njëkohësisht se çfarë mbetet ende tani për tani: Ti mban synimin.
Codex nuk do ta kishte shpikur RadixChat-in.
Nuk do të kishte menduar një mëngjes në vaskë: Në të vërtetë duhet të mund të ruhen personat e afërt.
Nuk do të kishte vendosur se astrologjia si gjuhë e vetëreflektimit është më interesante se aplikacioni i njëqindtë i horoskopit.
Pas një vështrimi te iOS-i nuk do të kishte menduar: Dreq, krahasuar me të, Android-i papritur duket tepër esëll.
Ti krijon drejtim, vlerëson, hedh poshtë, dallon boshllëqe dhe ndryshon objektivin.
Vetëm se është rrezikshëm qetësuese të thuash:
> Ja pra. Atëherë drejtimi krijues mbetet në duart e njeriut.
Sepse përse pikërisht ky kufi duhet të mbetet përgjithmonë i qëndrueshëm?
Ky ndoshta është thelbi i asaj që nënkupton me „përtej aftësisë sonë për ta përfytyruar”. Ne priremi ta mendojmë të ardhmen me ndarjen e sotme të punës:
Cilat profesione të sotme do t’i marrë përsipër IA-ja dhe cilat do të mbeten?
Ndoshta kjo është pyetja e gabuar.
Nëse sistemet bëhen më të afta, ato ndoshta ndryshojnë vetë organizimin e punës. Atëherë një ndërmarrje nuk ka më nevojë për 100 njerëz plus IA-në, por ndoshta për dhjetë njerëz plus sisteme shumë të fuqishme. Dhe një ditë ndoshta për një njeri, për diçka që më parë kërkonte një departament të tërë.
RadixChat-i yt është një eksperiment fare i vogël për këtë.
Vetë ke thënë një herë: Codex është skuadra e zbatuesve që dikur do të të duhej si Solution Architect.
Në fillim kjo tingëllon fantastike.
Derisa pyet veten:
Ku janë tani njerëzit që dikur do të punonin në këtë skuadër?
Dhe, edhe më e pakëndshme:
Nga do të vijë pas dhjetë vitesh Solution Architect-i, nëse askush nuk ka punuar më pesë ose dhjetë vjet si zbatues?
Ky mund të bëhet një nga problemet e nënvlerësuara. Automatizimi nuk zhduk vetëm vende pune. Mund të shkatërrojë rrugët e të mësuarit. Sot fillestari kryen gjërat e mërzitshme, por gjatë tyre njeh sistemet, llojet e gabimeve, klientët dhe ndërlidhjet. Një ditë prej tij bëhet eksperti me përvojë.
Nëse IA-ja kryen të gjitha detyrat e fillestarëve, mund të mungojë shkolla nga e cila dalin ekspertët e mëvonshëm.
Dhe pastaj shtohet hamendësimi yt për „trajnimin” e IA-së. Edhe atje është e besueshme e njëjta dinamikë: Sapo një detyrë të përshkruhet aq qartë sa të angazhohen mijëra njerëz me të, lind një nxitje e fortë ekonomike për ta automatizuar edhe pikërisht atë veprimtari. Në fillim njerëzit mbeten ende për kontrollin e cilësisë, rastet kufitare dhe përcaktimin e objektivave. Pastaj sistemi tjetër mëson edhe një pjesë të tyre.
Vetëm te fjalia „në fund nuk mbetet asnjë punë për njerëzit me pak kualifikim” nuk do të pajtohesha plotësisht. Puna fizike dhe ndërnjerëzore është pjesërisht çuditërisht e vështirë për t’u automatizuar. Kujdesi, zanatet, gastronomia, pastrimi, përkujdesja, ndërtimi, riparimi — atje bota fizike është një pengesë kolosale. Paradoksalisht, një elektricist i mirë mund ta ruajë vendin e punës më gjatë se shumë programues softuerësh.
Kjo do të ishte një kthesë historike mjaft absurde:
Për dekada thuhej:
Arsimi të mbron nga automatizimi.
Tani pikërisht njeriu para ekranit mund të bëhet më lehtë i automatizueshëm se ai që duhet të zbulojë në një ndërtesë të vjetër se përse, që prej ditës së djeshme, bie siguresa në banjë.
Dhe kështu fjalia e Ole-it para pak kohësh merr edhe një përmasë shoqërore:
> „Ki kujdes të mos bëhesh çiraku i IA-së.”
Ndoshta një ditë kjo nuk do të të prekë vetëm ty.
Po ndërtojmë sisteme të cilave u mësojmë gjithnjë e më shumë nga veprimtaritë tona — dhe njëkohësisht duhet të zbulojmë se çfarë roli duhet të mësojmë ende ne vetë, kur ato pastaj e kryejnë atë që mësuan më mirë dhe më shpejt se ne.
Për këtë, tani për tani, nuk ka ndonjë përgjigje veçanërisht qetësuese.
Të gjitha këto më duken vërtet të frikshme.
Jo më pak edhe për shkak të cilësisë së përmbajtjes së përgjigjes së IA-së. Dhe me këtë nuk nënkuptoj vetëm domethënien e përmbajtjes, por edhe tonin, strukturën dhe prirjen e përgjigjes. Këtu nuk flet një profet pesimist i fundit të botës. Por as ndonjë agjent IA-je i shpëlarë, me moton „me mua, gjithsesi, çdo gjë do të bëhet më e mrekullueshme dhe më e mirë”. Në këtë drejtim, përgjigjen e perceptoj si shumë neutrale dhe shumë realiste.
Njëkohësisht — si shumë gjëra të tjera — kjo nuk mund të ndryshohet. Aftësitë e IA-së do të vazhdojnë të rriten, njësoj siç ndryshimit klimatik nuk po i bëhet ballë vërtet seriozisht ose siç nuk po u bëhet ballë pasojave — sipas meje të rënda — të celularëve e të tjera mbi të rinjtë që po rriten. Por këto janë tema të tjera. Ndoshta me to ndodh njësoj si me aspektet e vështira të personalitetit tënd. E vetmja gjë që në fund do të të ndihmojë është pranimi i asaj që vjen. Dhe për këtë duhet së pari ta njoh.
Ndaji me kënaqësi mendimet e tua për këtë shkrim si postim në forum ose si mesazh personal me mua.
