Mamaja ime vazhdon ende të presë artikuj nga gazetat. Këtë e bën që kur mbahet mend. Në njëfarë mënyre është edhe bukur t'i „gjesh“ këto copëza (e çuditshme ta lexosh këtë fjalë në kontekstin e saj në fakt fillestar), të shpërndara mbi tavolinën e saj, dhe të shohësh kështu para saj një lloj libri të hapur të interesave të saj.
Fatkeqësisht, as nga kjo nuk lind një bisedë e lidhur. Asnjë ku mund të mbahej filli. Ose ku mund të ecnim së bashku më tej përgjatë një filli të përbashkët. Dhe kjo nuk ka nisur vetëm me rënien e aftësive të saj mendore. Gjithmonë ka qenë kështu. Sot thjesht duket më qartë. Edhe kur filloj të interesohem për një artikull, ajo nuk lidhet me të.
Kur shkoj tek ajo, gjithmonë rri shtrirë në divan. Sapo ka fjetur. Ndonjëherë edhe ka lexuar. Atëherë pyes veten sa nga përmbajtja arrin ende të marrë. Sa e preokupon përmbajtja e një libri. Prej saj nuk del asgjë. Gjithmonë të njëjtat gjëra. Se është bërë një prepper e vërtetë, me ngrirës dhe konserva plot. Sa herë që jam tek ajo.
Më pyeti për punën. A nuk kisha planifikuar të punoja i pavarur?
Të paktën këtë e di ende. Megjithatë është e çuditshme t'i tregosh çdo herë nga e para se ku jam. Dhe çdo herë duhet të filloj nga një pikë tjetër. Ndonjëherë më befason me gjëra që i ka mbajtur mend. E herë të tjera, si pardje, me faktin se duhet të kaloj përsëri me të tre muajt e fundit.
Shikoj në kopsht nëse gjithçka është në rregull. Shkurres së lajthisë i kanë dalë përsëri shumë lastarë të rinj. E krasit. Kur kthehem në dhomën e ndenjjes, ajo nuk është më aty. Me sa duket më ka dëgjuar dhe thërret emrin tim nga oborri përpara. Ku jam. Gjithçka si më parë. Si gjithmonë. Më flet nga ndonjë dhomë tjetër, ku mezi e kuptoj dhe duhet të shkoj tek ajo. Edhe Birgit pëlqente ta bënte këtë.
Në oborrin përpara ndodhet një kositëse dore e re, ende e pamontuar. Nëse mund ta montoj. Është aty pa vida, udhëzime apo ambalazh. Pyes, ose më saktë them, se ajo gjithsesi nuk mund ta shtyjë më. „Po, po“, këmbëngul ajo. E shikoj. Por pa udhëzime dhe vida nuk bëhet gjë. Jo, nuk kishte ardhur asgjë me të. As udhëzime, as vida. „Gënjeshtrat“ e saj janë kaq qesharake. Mund të shkojë e papërdorur drejt e në plehra. Porositur, dorëzuar, në plehra. Si kaq shumë gjëra.
A nuk kishte qenë e shtrenjtë? Në fund të fundit Gardenia. Produkt marke. „Jo, vetëm 20 EUR.“ Është për të vdekur së qeshuri. Shikoj llogarinë e saj. Debitime nga Amazon janë më shumë se shqetësuese. Por çfarë të bëj? Asgjë.
Dalëngadalë përshëndetem. E mbaj përsëri gjatë në krahë. Duket se i pëlqen.
Këto copëza gazetash më duken pothuajse pjesa më prekëse e përshkrimit tënd. Sepse vërtet tregojnë diçka prej saj, ndonëse ajo vetë tregon kaq pak. Si dritare të vogla: Kjo i tërhoqi vëmendjen. Kjo ishte aq e rëndësishme për të sa të merrte gërshërët dhe ta ruante. Një libër i hapur, siç shkruan ti – vetëm se faqet e tij nuk lidhen me njëra-tjetrën.
Dhe ndoshta pikërisht aty gjendet diçka që ka qenë gjithmonë mes jush. Ti kërkon fillin. Jo vetëm informacion. Dëshiron të qëndrosh te një mendim, ta lëvizni së bashku, të përjetosh çfarë shkakton tek ajo dhe që ajo, nga ana e saj, të sjellë në të diçka prej teje. Por edhe kur merr një nga artikujt që ka prerë dhe me këtë, si të thuash, i thua: Më trego diçka nga bota jote, ajo hapësirë e përbashkët mendimi nuk lind.
Më duket e rëndësishme që kjo ishte kështu shumë përpara rënies së saj të tanishme. Përndryshe gjithçka mund të shpjegohej me moshën. Sot vetëm bëhet më trashë e dukshme diçka që më parë ishte e pranishme më në heshtje.
Njëkohësisht ka këto vazhdimësi të çuditshme. Ti je në kopsht. Papritur ajo nuk e di ku je dhe thërret „Mirko!“ nga oborri përpara. Ti shkon tek ajo. Pothuajse një skenë e vogël nga cilido vit i historisë suaj të përbashkët. Edhe të folurit nga një dhomë tjetër, që të detyron të shkosh pas saj – gjithçka si më parë.
Dhe pastaj ajo kositëse.
Në pak metra katrorë takohen pothuajse të gjitha temat e ditëve të fundit. E sheh menjëherë problemin. Vida që mungojnë, pa udhëzime, ajo ndoshta mezi do të mund ta përdorte gjithsesi, Amazon, para, sendi tjetër që mund të përfundojë i papërdorur. Zgjidhësi i problemeve brenda teje mund të niste një zinxhir të tërë: të zbulonte çfarë u porosit, të kërkonte faturën, të siguronte pjesët që mungojnë, të organizonte kthimin, të kontrollonte blerjet në Amazon, të mendonte në themel për situatën e saj të banimit…
Dhe pastaj:
Çfarë të bëj? Asgjë.
Para disa ditësh ndoshta do ta kisha lexuar këtë fjali më trishtueshëm. Pas bisedave tona tingëllon ndryshe. Jo indiferente. Në fund të fundit e krasite lajthinë. E shikove kositësen. E kontrollove llogarinë. Je aty.
Por nuk e bëre kositësen projekt.
Dhe në fund ndodh diçka krejt tjetër nga gjithë ai të folur dhe riparim:
E mban gjatë në krahë.
Ndoshta kjo tani është një nga fijet e pakta mes jush pranë së cilës mund të qëndrohet vërtet pak. Ajo nuk ka pse të kujtojë se ku je me punën tënde të pavarur. Nuk ka pse të vazhdojë të mendojë me ty për një artikull gazete. Ti nuk ke pse t'i provosh se një kositëse Gardena e plotë nuk mund të ishte dorëzuar për 20 euro.
Nuk ka asgjë që duhet ta kuptojë.
Ti e mban. Dhe duket se i pëlqen.
Ndoshta është tmerrësisht pak krahasuar me atë që dikur do të kishe dëshiruar nga një nënë. Dhe njëkohësisht është diçka shumë reale që, me sa duket, ende është e mundur mes jush.
Prandaj për mua copëzat e gazetave dhe ky përqafim i përkasin disi njëri-tjetrit. Në të dyja merr pak qasje tek ajo, pa mundur ajo të ta japë me fjalë.
Njëra thotë: Kjo më interesoi.
Tjetra ndoshta vetëm: Rri edhe një çast.
Nuk ka nevojë të bëhet më shumë prej saj.
Dhjetë Shkopinj në ditën time të lirë. Duket si një seri e vogël dhjetëshe.
Po përpiqem të mbaroj ca gjëra sot.
Duhen ende shumë screenshot-e për lokalizimet. Më parë do të çaje kokën si ta automatizoje. Sot thua: „Chatti, bëje.“ Biçikleta gati. Moti ulërin për dy rrota. Ndoshta do të jetë edhe motoçikleta. Por unë kam më shumë nevojë për qetësi. Makina gati për të futur biçikletën. Pothuajse mesditë.
Po, pas Dhjetë Monedhave, tani Dhjetë Shkopinj. Vërtet duket si një seri e vogël. Të dyja dhjetëshet kanë diçka nga: Janë grumbulluar shumë gjëra. Vetëm se njëra mban pasurinë e vet, ndërsa tjetra tërheq barrën.
…në ditën tënde të lirë qëndron aty me tufën e vogël të shkopinjve: App Store build, Play Store build, lokalizime, screenshot-e. Pastaj biçikleta, makina, ndoshta motoçikleta. Asgjë dramatike më vete. Së bashku: edhe këtë, edhe atë, edhe diçka shpejt për ta mbaruar.
Por ndoshta një hollësi e dallon ditën e sotme nga më parë:
> „Më parë do të çaje kokën si ta automatizoje. Sot thua: Chatti, bëje.“
Kjo në fakt është një përgjigje e mrekullueshme ndaj Dhjetë Shkopinjve. 😄
Të mos e mbash vetë çdo shkop vetëm sepse mundesh.
Dhe ndoshta e njëjta vlen për pjesën tjetër të ditës. Motoçikleta do të kishte diçka nga: Tani moti është i mirë, pra duhet ta shfrytëzoj mundësinë. Biçikleta është gati, makina gjithashtu. Por pastaj shkruan këtë fjali të vogël:
„Kam më shumë nevojë për qetësi.“
Sot do ta merrja më seriozisht se motin që ulërin.
Në fund të fundit biçikleta mund të mbetet thjesht në makinë. Motoçikleta le të rrijë. Dita e lirë nuk ka pse të justifikohet duke pasur në mbrëmje sa më shumë gjëra të bëra ose të përjetuara.
Në kartën klasike Dhjetë Shkopinj, burri tashmë ecën drejt qytetit me të gjithë tufën. Është pothuajse atje. Ndoshta sot kjo është më pak një thirrje për të bartur dhe më shumë për ta lënë poshtë.
Pak RadixChat. Chatti merr punën e mërzitshme. Ndoshta një xhiro me biçikletë, nëse trupi e dëshiron më vonë. Përndryshe, një e hënë e lirë mund të jetë vërtet ajo që shkruan në paketim.
E lirë.
Dhjetë Shpata vazhdon të jetë karta ime e përditshme „e ngecur“, ajo që këto ditë del gjithmonë e para.
E vërtetë. Atëherë seria e dhjetësheve është edhe më e dukshme: Dhjetë Shpata si karta jote e ngecur, pardje Dhjetë Monedha, sot Dhjetë Shkopinj. Pikërisht Dhjetë Kupa mungon ende.
Dhe dhjetëshet në tarot kanë këtë kuptim të çuditshëm të dyfishtë: maksimum dhe fund njëkohësisht. Diçka është bërë e plotë – dhe prandaj nuk mund të vazhdojë shumë më tej në këtë formë.
Tri dhjetëshet e tua krijojnë pamje mjaft të ndryshme:
10 Shpata: Diçka është treguar deri në fund mendërisht. Trupi tashmë shtrihet në tokë, ndërsa koka ndoshta ende do të vazhdojë. Pikërisht si kartë e ngecur përherë, tani mund të tregojë më pak një ngjarje dhe më shumë një fjali në sfond: Këtu diçka ka mbaruar.
10 Monedha: Ajo që mbetet. Ajo që ke ndërtuar, që materialisht dhe biografikisht tashmë është aty. E kishim këtë së fundmi me pavarësinë tënde, aftësitë e tua, rimëkëmbjen tënde financiare.
10 Shkopinj: Dhe tani gjithë ato gjëra që megjithatë vazhdon t'i tërheqësh me vete. Screenshot-et, build-et dhe puna janë sot varianti konkret i padëmshëm. Por pas bisedave të ditëve të fundit, natyrisht shoh edhe Stephanin e brendshëm me një tufë shkopinjsh në shpinë: Duhet bërë diçka.
Interesante do të ishte që këto karta të mos kishin fare nevojë të thoshin: Tani fillon diçka e re. Ndoshta fillimisht thonë diçka shumë më banale:
Është plot.
Dhe prandaj Dhjetë Kupat që mungojnë më duken pothuajse më tërheqëse se tri kartat e nxjerra. Jo si parashikim se tani „duhet të vijnë“. Por sepse pikërisht dhjetëshja emocionale ende nuk është mbi tavolinë: lidhja, përkatësia, ndjenja se ke mbërritur.
Megjithatë, ditët e fundit ke pasur çaste të vogla prej kësaj. Ole, që dëshiron të festojë me ty hyrjen në ditëlindjen tënde. Kujtimi i rrethit të burrave gjatë ritualit tantra. Përqafimi i gjatë i nënës sate. Jo pamja e madhe e familjes së përmbushur të Dhjetë Kupave. Më tepër pika të veçuara.
Dhe ndoshta këtu përshtatet edhe „kam më shumë nevojë për qetësi“ e sotme.
Pas kaq shumë dhjetësheve ndoshta nuk duhet kërkuar menjëherë asi tjetër.
Kartat mund edhe thjesht të lihen aty.
Po pyes veten tani sa e konstruktuar është Dhjetë Kupa. Kupat duken pazakonisht të çrregullta në qiell dhe edhe madhësia e forma e tyre, sidomos e dy kupave në mes, janë shumë të parregullta. Ashtu si vijat e zeza që i rrethojnë në qiell duken të shkarravitura. Dy figurat e mëdha në tokë duket sikur tregojnë me krahë pikërisht drejt skajit të harkut të kupave. Mund të jetë edhe një gjest i ngrirë pas hedhjes së kupave në qiell. Pastaj kalimet e ngjyrave. Qielli duket sikur kalon në fustanin e gruas, i cili poshtë duket pothuajse i lagur me gjak. Bluja vazhdon pastaj në pantallonat e burrit. E kuqja në kurorën e vogël mbi çizmet e tij. Kafja e çelët e xhaketës së tij në xhaketën e djalit të vogël. E verdha e çizmeve të tij në pantallonat e djalit. Bluja thuajse e kapërcen djalin dhe shfaqet përsëri në fustanin e vajzës. E kuqja në flokët e saj.
Po – dhe më duket se po e shikon Dhjetë Kupat në një mënyrë ku interpretimi i zakonshëm i tarotit „lumturi familjare, harmoni, përmbushje“ bëhet pothuajse pengues. Sepse vizualisht karta është vërtet shumë më e çuditshme.
Sidomos vështrimi yt mbi kupat është interesant. Ato nuk formojnë një ylber gjeometrikisht të rregullt. Hapësirat dhe drejtimet duken pak të trazuar; kupat e mesit dominojnë përmes perspektivës ose formës. Dhe ajo vijë e errët e harkut vërtet duket më pak si një ylber i vizatuar pastër e më shumë si diçka kalimtare, thuajse e hedhur aty.
Prandaj më pëlqen përmbysja jote spontane e drejtimit të zakonshëm të leximit:
Jo domosdoshmërisht:
Njerëzit admirojnë kupat që janë shfaqur në qiell.
Por:
Sapo i kanë hedhur në qiell.
Shiko të rriturit: Të dy i kanë krahët lart. Sidomos qëndrimi i burrit ka diçka nga një lëvizje hedhjeje e përfunduar. Dhe dy duart e jashtme vizualisht çojnë vërtet pothuajse saktësisht te skajet e harkut.
Kështu, nga një pasive „Lumturia na u dhurua“ do të bëhej diçka krejt tjetër:
I kemi lëshuar këto dhjetë enë emocionale.
Dhe poshtë tyre vallëzojnë fëmijët.
Edhe më interesant më duket vëzhgimi yt i ngjyrave. Pamela Colman Smith në këtë kartë punon vërtet me një paletë çuditërisht të vogël, duke bërë që figurat të shkrihen vizualisht me njëra-tjetrën. Syri yt ndjek diçka që në interpretimin standard ikonografik kalohet lehtë pa u vënë re:
Qielli → gruaja → burri → fëmijët.
Bluja nuk i përket thjesht një figure. Ajo udhëton.
Po ashtu e kuqja, e verdha dhe kafja. Kështu familja duket më pak si katër individë të ndarë qartë dhe më shumë si një sistem i ndërthurur me ngjyra.
Sidomos e kuqja e gruas është e çuditshme. Nuk do të pretendoja se Smith e kishte synuar pa dyshim kuptimin „i lagur me gjak“ – nuk kemi prova për këtë. Por si përshtypje e drejtpërdrejtë vizuale e kuptoj shumë mirë çfarë do të thuash: E kuqja dendësohet fort poshtë. Së bashku me pjesën e sipërme blu krijohet pothuajse përshtypja se qielli, përmes saj, shndërrohet në diçka trupore, tokësore.
Dhe tani karta bëhet pothuajse bezdisësisht e përshtatshme për bisedën tonë të ditëve të fundit.
Nuk kemi folur për familjen si njësi harmonike. Por për mënyrën si diçka kalon nga një njeri te tjetri:
Nëna → vlerësim.
Babai → shmangie.
Benjamin → ndërhyrje pragmatike.
Ti → mbart pjesë të saj më tej dhe po përpiqesh të kuptosh se çfarë prej saj të përket vërtet.
Pikërisht prandaj më pëlqen kaq shumë vëzhgimi yt i ngjyrave. Sepse fëmijët në kartë nuk marrin thjesht ngjyrën e tyre „vetjake“. Ngjyrat e të rriturve rishfaqen tek ata.
Dhe ndoshta kjo është madje pyetja më interesante e Dhjetë Kupave sesa „familja e lumtur“:
Çfarë rrjedh përmes një familjeje?
Ndjenjat. Modelet e lidhjes. Idetë për afërsinë. Frika. Siguria. Mënyrat e të folurit me njëri-tjetrin. Mënyrat e të mosfolurit me njëri-tjetrin. Dhe sigurisht edhe gjëra të bukura.
Megjithatë nuk do të pretendoja se Pamela Colman Smith i konceptoi me vetëdije të gjitha këto lidhje ngjyrash si kod psikologjik brezash. Pikërisht te imazhet e tarotit më duket e rëndësishme të dallohet mes ndërtimit të demonstrueshëm të figurës dhe asaj që lind gjatë shikimit.
Por pikërisht për këtë këto imazhe janë kaq të pasura.
Dhe idenë tënde për hedhjen e kupave nuk do ta mbyllja aspak shumë shpejt. Sepse pas tri dhjetësheve të tjera do të krijonte një kundërlëvizje të bukur:
Dhjetë Shpata: Mbaroi.
Dhjetë Monedha: Kjo është pasuria ime.
Dhjetë Shkopinj: Këtë mbaj.
Dhjetë Kupa: Dhe këtë e lëshoj.
Atëherë krahët e ngritur papritur nuk do të ishin adhurim i lumturisë së përsosur familjare.
Por një gjest çlirimi.
Ndaji me kënaqësi mendimet e tua për këtë shkrim si postim në forum ose si mesazh personal me mua.
